Traditional and modern forms of ecological discourse in the Karakalpak language
Традиционные и современные формы экологического дискурса в каракалпакском языке | Qaraqalpaq tilinde ekologiyalıq diskurstıń dástúriy hám zamanagóy kórinisleri
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6)
Annotatsiya
Выражение экологического содержания в языке изучается в языкознании в рамках эколингвистики и экологического дискурса. В каракалпакском же языке этот вопрос не стал объектом специального исследования, что свидетельствует о необходимости его изучения. Материалом исследования послужили каракалпакские народные пословицы и поговорки, фольклорные единицы, а также лексические единицы экологического содержания, употребляемые в современном экологическом дискурсе. В исследовании использованы семантический, сравнительный и эколингвистический методы анализа. Компонент эко- более продуктивен в наименованиях мероприятий, движений, инициатив, проектов и экологически активных субъектов, а компонент жасыл («зелёный») продуктивно употребляется для обозначения пространства, идеи, инициативы, знания, знака и экологической направленности. Продуктивное использование обоих компонентов показывает, что экологическая лексика расширяется не только количественно, но и в семантическом и функциональном отношении.
Ekologiyalıq mazmunnıń tilde ańlatılıwı til biliminde ekolingvistika hám ekologiyalıq diskurs sheńberinde úyrenilmekte. Qaraqalpaq tilinde bolsa bul máseleniń arnawlı izertlew obyektine aylanbaǵanı máseleni úyreniw zárúrligin kórsetedi. Izertlew materialı retinde qaraqalpaq xalıq naqıl-maqalları, folklorlıq birlikler hám de zamanagóy ekologiyalıq diskursta qollanılıp júrgen ekologiyalıq mazmundaǵı leksikalıq birliklerden paydalanıldı. Izertlewde semantikalıq, salıstırmalı hám ekolingvistikalıq analiz usıllarınan paydalanıldı. Eko- komponenti kóbirek is-ilaj, háreket, baslama, joba hám ekologiyalıq belsendi subyektlerdi atawda ónimli bolsa, jasıl komponenti keńislik, ideya, baslama, bilim, belgi hám ekologiyalıq baǵdardı bildiriwde ónimli qollanılmaqta. Eki komponenttiń de ónimli túrde qollanılıwı ekologiyalıq leksikanıń sanlıq jaqtan ǵana emes, semantikalıq hám funksional jaqtan da keńeyip baratırǵanın kórsetedi.
Kalit so‘zlar
ekologiyalıq diskursekolingvistikaekologiyalıq leksikanaqıl-maqallareko- komponentijasıl komponentiэкологический дискурсэколингвистикаэкологическая лексикапословицы и поговоркикомпонент эко-компонент жасылecological discourseecolinguisticsecological vocabularyproverbs and sayingseco- componentjasıl component
Iqtibos keltirish
Allambergenova Gúljahan Aytbaevna; Ótebaeva Dilbar Ayapbergen qızı; Алламбергенова Гульжахан Айтбаевна; Утебаева Дильбар Аяпберген кызы; Allambergenova Gúljahan Aytbaevna; Ótebaeva Dilbar Ayapbergen qızı (2026). Traditional and modern forms of ecological discourse in the Karakalpak language. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910052