Methodology for developing the cognitive competencies of future teachers based on the content of pedagogical and psychological disciplines
Методика развития когнитивных компетенций будущих учителей на основе содержания психолого-педагогических дисциплин | Pedagogik-psixologik fanlar mazmuni asosida bo‘lajak o‘qituvchilarning kognitiv kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6)
Annotatsiya
В статье освещается методика развития когнитивных компетенций будущих учителей на основе интеграции содержания педагогических и психологических дисциплин. Актуальность исследования определяется необходимостью подготовки в высшем педагогическом образовании специалиста, способного не столько заучивать знания, сколько анализировать их, применять в педагогической ситуации, аргументировать, решать проблемы и рефлексивно оценивать собственную деятельность. В исследовании сочетались системный, компетентностный, деятельностный и психолого-педагогический подходы; использовались методы теоретического анализа, педагогического наблюдения, диагностических заданий, анкетирования, экспертной оценки и сопоставления результатов опытно-экспериментальной работы. Эмпирическая база охватила диагностическую и методическую работу, проведенную с 384 студентами факультетов иностранных языков Каракалпакского государственного университета имени Бердаха, Национального педагогического университета Узбекистана имени Низами и Ургенчского государственного университета. Результаты показали, что при увязке содержания психолого-педагогических дисциплин с проблемными ситуациями, кейсами, рефлексивными заданиями и цифровыми источниками содержательный, операционный, мотивационно-рефлексивный и коммуникативный компоненты когнитивной компетенции развиваются совместно. В статье предлагаются поэтапная методическая модель развития данных компетенций и индикаторы ее оценки.
Mazkur maqolada pedagogik va psixologik fanlar mazmunini integratsiyalash asosida bo‘lajak o‘qituvchilarning kognitiv kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi yoritiladi. Tadqiqotning dolzarbligi oliy pedagogik ta’limda bilimni yodlashdan ko‘ra uni tahlil qilish, pedagogik vaziyatga tatbiq etish, dalillash, muammoni hal qilish va o‘z faoliyatini refleksiv baholashga qodir mutaxassisni tayyorlash zarurati bilan belgilanadi. Tadqiqotda tizimli, kompetensiyaviy, faoliyatga yo‘naltirilgan va psixologik-pedagogik yondashuvlar uyg‘unlashtirildi; nazariy tahlil, pedagogik kuzatish, diagnostik topshiriqlar, so‘rovnoma, ekspert baholashi va tajriba-sinov natijalarini qiyoslash usullaridan foydalanildi. Empirik baza Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti, Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti va Urganch davlat universitetining xorijiy tillar fakultetlarida tahsil olayotgan 384 nafar talaba bilan olib borilgan diagnostik va metodik ishlarni qamrab oldi. Natijalar pedagogik-psixologik fanlar mazmuni muammoli vaziyatlar, keyslar, refleksiv topshiriqlar va raqamli manbalar bilan bog‘langanda kognitiv kompetensiyaning mazmuniy, operatsion, motivatsion-refleksiv va kommunikativ komponentlari birgalikda rivojlanishini ko‘rsatdi. Maqolada mazkur kompetensiyalarni rivojlantirishning bosqichma-bosqich metodik modeli hamda uni baholash indikatorlari taklif etiladi.
Kalit so‘zlar
kognitiv kompetensiyapedagogik psixologiyapedagogik fanlarfanlararo integratsiyabo‘lajak o‘qituvchimuammoli ta’limrefleksiyaraqamli savodxonlikdiagnostikaкогнитивная компетенцияпедагогическая психологияпедагогические дисциплинымеждисциплинарная интеграциябудущий учительпроблемное обучениерефлексияцифровая грамотностьдиагностикаcognitive competencepedagogical psychologypedagogical sciencesinterdisciplinary integrationfuture teacherproblem-based learningreflectiondigital literacydiagnostics
Iqtibos keltirish
Jumamuratova Aibaxar Nurmuxanbetovna; Жумамуратова Айбахар Нурмуханбетовна; Jumamuratova Aibaxar Nurmuxanbetovna (2026). Methodology for developing the cognitive competencies of future teachers based on the content of pedagogical and psychological disciplines. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910143