Decoupling economic growth from greenhouse gas emissions in Uzbekistan: decarbonization scenarios and green multipliers
Декаплинг экономического роста и выбросов парниковых газов в Узбекистане: сценарии декарбонизации и зелёные мультипликаторы | O‘zbekistonda iqtisodiy o‘sish va issiqxona gazlari chiqindilarining ajralishi: dekarbonizatsiya ssenariylari va yashil multiplikatorlar
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6)
Annotatsiya
В статье рассмотрен вопрос оценки степени декаплинга (decoupling) между ВВП и выбросами парниковых газов, а также мультипликативного эффекта зелёных инвестиций в условиях ускоренного экономического роста в Узбекистане. На основе последней официальной инвентаризации парниковых газов (2010–2022 гг.) рассчитаны эластичность выбросов по ВВП и траектория выбросов до 2035 года по сценариям BAU, умеренной и ускоренной декарбонизации. Предложена методологическая система оценки мультипликативных эффектов зелёных инвестиций по выпуску, добавленной стоимости, занятости, импорту и углероду на основе таблиц «затраты – выпуск» (Input-Output). Результаты свидетельствуют о наличии относительного декаплинга, однако для достижения абсолютного декаплинга углеродоёмкость ВВП должна снижаться более чем на 5,8 % в год.
Maqolada O‘zbekistonda jadal iqtisodiy o‘sish sharoitida YaIM va issiqxona gazlari chiqindilari o‘rtasidagi ajralish (decoupling) darajasi hamda yashil investitsiyalarning multiplikativ samarasini baholash masalasi ko‘rib chiqilgan. Issiqxona gazlarining eng so‘nggi rasmiy inventarizatsiyasi (2010–2022 yillar) asosida chiqindilarning YaIM bo‘yicha elastikligi hisoblanib, BAU, mo‘tadil va jadallashtirilgan dekarbonizatsiya ssenariylari bo‘yicha 2035 yilgacha bo‘lgan chiqindilar trayektoriyasi hisoblangan. Yashil investitsiyalarning ishlab chiqarish, qo‘shilgan qiymat, bandlik, import va uglerod bo‘yicha multiplikativ samaralarini «xarajat – ishlab chiqarish» (Input-Output) jadvallari asosida baholashning metodologik tizimi taklif etilgan. Natijalar nisbiy ajralish mavjudligini, biroq mutlaq ajralish uchun YaIMning uglerod sig‘imi yiliga 5,8 foizdan tezroq kamayishi zarurligini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar
yashil iqtisodiyotissiqxona gazlariuglerod sig‘imiyashil investitsiyalartarmoqlararo balansLeontyev modelimultiplikatorajralishdekarbonizatsiya ssenariylariзелёная экономикапарниковые газыуглеродоёмкостьзелёные инвестициимежотраслевой балансмодель Леонтьевамультипликатордекаплингсценарии декарбонизацииgreen economygreenhouse gasescarbon intensitygreen investmentinput-output tableLeontief modelmultiplierdecouplingdecarbonization scenarios
Iqtibos keltirish
Abdullayev Ruslan Ramanovich; Абдуллаев Руслан Раманович; Abdullayev Ruslan Ramanovich (2026). Decoupling economic growth from greenhouse gas emissions in Uzbekistan: decarbonization scenarios and green multipliers. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910027