Research Focus Library RepositoryOchiq Ilmiy Repozitoriy
ARTICLE 2026 Vol 1 · No 6 UZ 349723067cda

Methods of veiling religious content in the work of Omon Matjon and open expression after independence: a textual comparison

Способы завуалирования религиозного содержания в творчестве Омона Матжона и открытое выражение после обретения независимости: текстуальное сопоставление | Omon Matjon ijodida diniy mazmunni pardalash usullari va mustaqillikdan keyingi ochiq ifoda: matniy qiyos

Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6)

Annotatsiya

Based on textual comparison, the article identifies and classifies the methods of artistic veiling of religious and Sufi content in the work of the People’s Poet of Uzbekistan Omon Matjon (1943–2020) under Soviet censorship. The poet’s Soviet-era works, “Haqqush qichqirig‘i” (1979), “Gaplashadigan vaqtlar” (1986), “Pahlavon Mahmud” (1975) and “Beruniy” (1977), are compared with his post-independence works “Iymon yog‘dusi” (1995), “Xaloskor ruh” (2012) and “Najmiddin Kubro” (2011) and with the poet’s admissions in interviews. Six methods of veiling are distinguished: anonymization, the legend frame, the mask of a historical and scholarly figure, the transfer of sacred meaning to secular vocabulary, the replacement of the divine name with a periphrasis, and the postponement of the subject.

В статье на основе текстуального сопоставления выявляются и классифицируются способы художественного завуалирования религиозно-суфийского содержания в творчестве народного поэта Узбекистана Омона Матжона (1943–2020) в условиях советской цензуры. Произведения поэта советского периода — «Хаккуш кичкириги» (1979), «Гаплашадиган вактлар» (1986), «Пахлаван Махмуд» (1975), «Беруни» (1977) — сопоставляются с созданными после обретения независимости произведениями «Иймон ёгдуси» (1995), «Халоскор рух» (2012), «Наджмиддин Кубра» (2011) и с признаниями поэта в интервью. Выделяются шесть способов завуалирования: анонимизация, рамка легенды, маска исторической и научной фигуры, перенос сакрального смысла в светскую лексику, замена божественного имени перифразой и откладывание темы.

Maqolada O‘zbekiston xalq shoiri Omon Matjon (1943–2020) ijodida sovet senzurasi sharoitida diniy-tasavvufiy mazmunni badiiy pardalash usullari matniy qiyos asosida aniqlanadi va tasniflanadi. Shoirning sovet davri asarlari – “Haqqush qichqirig‘i” (1979), “Gaplashadigan vaqtlar” (1986), “Pahlavon Mahmud” (1975), “Beruniy” (1977) – mustaqillikdan keyingi “Iymon yog‘dusi” (1995), “Xaloskor ruh” (2012), “Najmiddin Kubro” (2011) asarlari va shoir suhbatlaridagi e’tiroflar bilan qiyoslanadi. Pardalashning olti usuli – ismsizlashtirish, afsona ramkasi, tarixiy-ilmiy siymo niqobi, sakral ma’noni dunyoviy leksikaga ko‘chirish, ilohiy nomni perifraz bilan almashtirish va mavzuni kechiktirish ajratib ko‘rsatiladi.

Kalit so‘zlar

Omon Matjonsenzurapardalashezop tiliismsizlashtirishafsona ramkasiAhmad YassaviyNajmiddin KubroXoja Ahror Valiymustaqillik davri she’riyatiОмон Матжонцензуразавуалированиеэзопов языканонимизациярамка легендыАхмад ЯсавиНаджмиддин КубраХоджа Ахрар Валипоэзия периода независимостиOmon MatjoncensorshipveilingAesopian languageanonymizationlegend frameAhmad YasawiNajmiddin KubraKhoja Ahrar Valipoetry of the independence period

Iqtibos keltirish

Panayeva Ugiljon Bobojonovna; Панаева Угилжон Бобожоновна; Panayeva Ugiljon Bobojonovna (2026). Methods of veiling religious content in the work of Omon Matjon and open expression after independence: a textual comparison. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910217

Identifikator
https://rf-library.uz/article/349723067cda/methods-of-veiling-religious-content-in-the-work-of-omon-matjon-and-open
DOI
10.66073/ReFocus-Conf/0910217
Litsenziya
Copyright (c) 2026 Karakalpak State University; Authors
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Repozitoriyga qo‘shildi
2026-10-31