Methods of veiling religious content in the work of Omon Matjon and open expression after independence: a textual comparison
Способы завуалирования религиозного содержания в творчестве Омона Матжона и открытое выражение после обретения независимости: текстуальное сопоставление | Omon Matjon ijodida diniy mazmunni pardalash usullari va mustaqillikdan keyingi ochiq ifoda: matniy qiyos
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6)
Abstract
В статье на основе текстуального сопоставления выявляются и классифицируются способы художественного завуалирования религиозно-суфийского содержания в творчестве народного поэта Узбекистана Омона Матжона (1943–2020) в условиях советской цензуры. Произведения поэта советского периода — «Хаккуш кичкириги» (1979), «Гаплашадиган вактлар» (1986), «Пахлаван Махмуд» (1975), «Беруни» (1977) — сопоставляются с созданными после обретения независимости произведениями «Иймон ёгдуси» (1995), «Халоскор рух» (2012), «Наджмиддин Кубра» (2011) и с признаниями поэта в интервью. Выделяются шесть способов завуалирования: анонимизация, рамка легенды, маска исторической и научной фигуры, перенос сакрального смысла в светскую лексику, замена божественного имени перифразой и откладывание темы.
Maqolada O‘zbekiston xalq shoiri Omon Matjon (1943–2020) ijodida sovet senzurasi sharoitida diniy-tasavvufiy mazmunni badiiy pardalash usullari matniy qiyos asosida aniqlanadi va tasniflanadi. Shoirning sovet davri asarlari – “Haqqush qichqirig‘i” (1979), “Gaplashadigan vaqtlar” (1986), “Pahlavon Mahmud” (1975), “Beruniy” (1977) – mustaqillikdan keyingi “Iymon yog‘dusi” (1995), “Xaloskor ruh” (2012), “Najmiddin Kubro” (2011) asarlari va shoir suhbatlaridagi e’tiroflar bilan qiyoslanadi. Pardalashning olti usuli – ismsizlashtirish, afsona ramkasi, tarixiy-ilmiy siymo niqobi, sakral ma’noni dunyoviy leksikaga ko‘chirish, ilohiy nomni perifraz bilan almashtirish va mavzuni kechiktirish ajratib ko‘rsatiladi.
Keywords
Omon Matjonsenzurapardalashezop tiliismsizlashtirishafsona ramkasiAhmad YassaviyNajmiddin KubroXoja Ahror Valiymustaqillik davri she’riyatiОмон Матжонцензуразавуалированиеэзопов языканонимизациярамка легендыАхмад ЯсавиНаджмиддин КубраХоджа Ахрар Валипоэзия периода независимостиOmon MatjoncensorshipveilingAesopian languageanonymizationlegend frameAhmad YasawiNajmiddin KubraKhoja Ahrar Valipoetry of the independence period
How to cite
Panayeva Ugiljon Bobojonovna; Панаева Угилжон Бобожоновна; Panayeva Ugiljon Bobojonovna (2026). Methods of veiling religious content in the work of Omon Matjon and open expression after independence: a textual comparison. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910217