Growth and development of southern catalpa and Japanese pagoda tree saplings (5–6 years old) under the conditions of the Republic of Karakalpakstan
Рост и развитие саженцев катальпы бигнониевидной и софоры японской (5–6-летних) в условиях Республики Каракалпакстан | Qoraqalpog‘iston Respublikasi sharoitida siren bargli katalpa va yapon soforasi ko‘chatlarining (5–6 yoshli) o‘sishi va rivojlanishi
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Annotatsiya
В статье проанализированы рост и развитие 5–6-летних саженцев катальпы бигнониевидной (Catalpa bignonioides Walt.) и софоры японской (Styphnolobium japonicum (L.) Schott), выращиваемых в жарких и сухих условиях Республики Каракалпакстан на засоленных почвах.Цель исследования – оценить адаптацию двух видов деревьев к условиям региона и определить возможности их использования в озеленении. В ходе исследования изучены высота деревьев, диаметр ствола, ширина кроны, годичный прирост побегов, размеры листьев, фенологические фазы и выживаемость, внешнее состояние оценено по пятибалльной шкале. Полученные данные обрабатываются методами вариационной статистики. Литературные данные и региональные исследования показывают, что виды различаются по интенсивности роста, требовательности к влаге и отношению к засолению: катальпа растёт быстро, но нуждается в регулярном поливе, а софора японская растёт медленнее и на засоленных почвах региона может требовать тщательного ухода. В статье также освещены формирование кроны и декоративность деревьев, их зимостойкость, отношение к вредителям и болезням, а также агротехнические рекомендации.Результаты служат основой для использования этих видов в озеленении населённых пунктов при соблюдении надлежащей агротехники.
Maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasining issiq, quruq va sho‘rlangan tuproqli sharoitida o‘stirilayotgan 5–6 yoshli siren bargli katalpa (Catalpa bignonioides Walt.) va yapon soforasi (Styphnolobium japonicum (L.) Schott) ko‘chatlarining o‘sishi hamda rivojlanishi tahlil qilingan.Tadqiqotning maqsadi ikki tur daraxtlarining mintaqa sharoitiga moslashuvini baholash va ularni ko‘kalamzorlashtirishda qo‘llash imkoniyatlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqot jarayonida daraxtlarning balandligi, tana diametri, toj kengligi, yillik novdalar o‘sishi, barg o‘lchamlari, fenologik fazalari va omon qolish darajasi o‘rganildi, tashqi holati besh ballik shkala bo‘yicha baholandi. Olingan ma’lumotlar variatsion statistika usullari bilan qayta ishlanadi. Adabiyot ma’lumotlari va mintaqaviy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, turlar o‘sish jadalligi, namlikka talabchanligi va sho‘rlanishga munosabati bo‘yicha farq qiladi: katalpa tez o‘sadi, ammo muntazam sug‘orishni talab qiladi, yapon soforasi esa sekinroq o‘sadi va mintaqaning sho‘rlangan tuproqlarida parvarishga talabchan bo‘lishi mumkin. Maqolada, shuningdek, daraxtlarning toj shakllanishi va dekorativligi, qishga chidamliligi, zararkunanda va kasalliklarga munosabati hamda agrotexnik tavsiyalar yoritilgan.Natijalar ushbu turlarni aholi punktlarini ko‘kalamzorlashtirishda to‘g‘ri agrotexnika sharoitida qo‘llash uchun asos bo‘ladi.
Kalit so‘zlar
Qoraqalpog‘istonsiren bargli katalpayapon soforasiko‘chato‘sishrivojlanishsho‘rlanishko‘kalamzorlashtirishКаракалпакстанкатальпа бигнониевиднаясофора японскаясаженецростразвитиезасолениеозеленениеKarakalpakstansouthern catalpaJapanese pagoda treesaplinggrowthdevelopmentsalinizationlandscaping
Iqtibos keltirish
Ametova Sapargul Berdimuratovna; Аметова Сапаргул Бердимуратовна; Ametova Sapargul Berdimuratovna (2026). Growth and development of southern catalpa and Japanese pagoda tree saplings (5–6 years old) under the conditions of the Republic of Karakalpakstan. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610085