Qoraqalpog‘iston Respublikasi sharoitida siren bargli katalpa va yapon soforasi ko‘chatlarining (5–6 yoshli) o‘sishi va rivojlanishi

Maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasining issiq, quruq va sho‘rlangan tuproqli sharoitida o‘stirilayotgan 5–6 yoshli siren bargli katalpa (Catalpa bignonioides Walt.) va yapon soforasi (Styphnolobium japonicum (L.) Schott) ko‘chatlarining o‘sishi hamda rivojlanishi tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi ikki tur daraxtlarining mintaqa sharoitiga moslashuvini baholash va ularni ko‘kalamzorlashtirishda qo‘llash imkoniyatlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqot jarayonida daraxtlarning balandligi, tana diametri, toj kengligi, yillik novdalar o‘sishi, barg o‘lchamlari, fenologik fazalari va omon qolish darajasi o‘rganildi, tashqi holati besh ballik shkala bo‘yicha baholandi. Olingan ma’lumotlar variatsion statistika usullari bilan qayta ishlanadi. Adabiyot ma’lumotlari va mintaqaviy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, turlar o‘sish jadalligi, namlikka talabchanligi va sho‘rlanishga munosabati bo‘yicha farq qiladi: katalpa tez o‘sadi, ammo muntazam sug‘orishni talab qiladi, yapon soforasi esa sekinroq o‘sadi va mintaqaning sho‘rlangan tuproqlarida parvarishga talabchan bo‘lishi mumkin. Maqolada, shuningdek, daraxtlarning toj shakllanishi va dekorativligi, qishga chidamliligi, zararkunanda va kasalliklarga munosabati hamda agrotexnik tavsiyalar yoritilgan. Natijalar ushbu turlarni aholi punktlarini ko‘kalamzorlashtirishda to‘g‘ri agrotexnika sharoitida qo‘llash uchun asos bo‘ladi.