Application of modern numerical methods to solving boundary value problems and analysis of their efficiency
Применение современных численных методов при решении краевых задач и анализ их эффективности | Chegaraviy masalalarni yechishda zamonaviy sonli usullarning qo‘llanilishi va ularning samaradorligi tahlili
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6)
Annotatsiya
В статье рассмотрены современные численные методы решения двухточечных краевых задач для обыкновенных дифференциальных уравнений второго порядка: метод конечных разностей, метод конечных элементов, метод стрельбы и спектральный метод коллокации на узлах Чебышёва. На тестовой задаче с известным точным решением проведён сравнительный анализ точности, порядка сходимости и устойчивости методов, даны практические рекомендации по выбору метода.
Maqolada ikkinchi tartibli oddiy differensial tenglamalar uchun ikki nuqtali chegaraviy masalalarni yechishning zamonaviy sonli usullari – chekli ayirmalar usuli, chekli elementlar usuli (Galyorkin yondashuvi), otish (shooting) usuli va Chebishev nuqtalaridagi spektral kollokatsiya usuli ko‘rib chiqilgan. Aniq yechimi ma’lum bo‘lgan test masalasida usullarning aniqligi, yaqinlashish tartibi va hisoblash hajmi bo‘yicha qiyosiy tahlil o‘tkazilgan. Hisoblash tajribalari silliq yechimlar uchun spektral usulning eksponensial aniqligini, otish usulining esa katta parametrli masalalarda turg‘unligini yo‘qotishini ko‘rsatdi. Natijalar asosida usul tanlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.
Kalit so‘zlar
chegaraviy masalachekli ayirmalar usulichekli elementlar usuliotish usulispektral kollokatsiyayaqinlashish tartibiturg‘unliksamaradorlikкраевая задачаметод конечных разностейметод конечных элементовметод стрельбыспектральный методсходимостьустойчивостьboundary value problemfinite difference methodfinite element methodshooting methodspectral collocationconvergencestability
Iqtibos keltirish
Saparova Aysanem Ajiniyazovna; Сапарова Айсанем Ажиниязовна; Saparova Aysanem Ajiniyazovna (2026). Application of modern numerical methods to solving boundary value problems and analysis of their efficiency. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910245