Research Focus Library RepositoryOpen Scientific Repository
ARTICLE 2026 Vol 1 · No 1 UZ f77801f66b04

YER MAYDONLARINING MELIORATIV HOLATINI MONITORING QILISHDA GEOAXBOROT TIZIMLARINING ROLI.

THE ROLE OF GEOINFORMATIC SYSTEMS IN MONITORING THE AMELIORIATIVE STATE OF LAND AREAS. | РОЛЬ ГЕОИНФОРМАТИЧЕСКИХ СИСТЕМ В МОНИТОРИНГЕ СОСТОЯНИЯ ЗЕМЕЛЬНЫХ УЧАСТКОВ, СПОСОБСТВУЮЩЕГО УЛУЧШЕНИЮ.

Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(1), 231–234

Abstract

Yer maydonlarining meliorativ holatini monitoring qilishda zamonaviy geoaxborot texnologiyalarining o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. GAT texnologiyalari yordamida sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi, yer osti suvlari sathi, tuproq namligi hamda drenaj tizimlarining holatini baholash imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqotda masofadan zondlash ma’lumotlari, raqamli xaritalar va fazoviy tahlil usullaridan foydalanish orqali meliorativ jarayonlarni tezkor va aniq monitoring qilish mexanizmlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, masofadan zondlash ma’lumotlari va geoma’lumotlar bazalari asosida yerlarning degradatsiya jarayonlarini aniqlash hamda meliorativ tadbirlarni rejalashtirish samaradorligini oshirish masalalari tahlil etiladi. GAT texnologiyalari orqali vaqt bo‘yicha dinamik kuzatuv olib borish, muammoli hududlarni aniqlash va boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayonini optimallashtirish mumkinligi asoslab beriladi. Natijada, geoaxborot tizimlari yer resurslaridan oqilona foydalanish, ularning meliorativ holatini yaxshilash va barqaror qishloq xo‘jaligini rivojlantirishda samarali vosita ekanligi xulosa qilinadi.

The role and importance of modern geoinformation technologies in monitoring the reclamation of land areas are analyzed. The possibilities of assessing the salinity level of irrigated lands, groundwater levels, soil moisture, and the condition of drainage systems using GIS technologies are highlighted. The study considers mechanisms for rapid and accurate monitoring of reclamation processes using remote sensing data, digital maps, and spatial analysis methods. It also analyzes the issues of identifying land degradation processes and increasing the efficiency of planning reclamation activities based on remote sensing data and geodatabases. It is substantiated that GIS technologies can be used to conduct dynamic monitoring over time, identify problem areas, and optimize the process of making management decisions. As a result, it is concluded that GIS is an effective tool for rational use of land resources, improving their reclamation status, and developing sustainable agriculture.

В статье анализируется роль и значение современных геоинформационных технологий в мониторинге рекультивации земель. Подчеркиваются возможности оценки уровня засоленности орошаемых земель, уровня грунтовых вод, влажности почвы и состояния дренажных систем с использованием ГИС-технологий. Рассматриваются механизмы быстрого и точного мониторинга процессов рекультивации с использованием данных дистанционного зондирования, цифровых карт и методов пространственного анализа. Также анализируются вопросы выявления процессов деградации земель и повышения эффективности планирования рекультивационных работ на основе данных дистанционного зондирования и геобаз данных. Обосновывается возможность использования ГИС-технологий для проведения динамического мониторинга во времени, выявления проблемных зон и оптимизации процесса принятия управленческих решений. В результате делается вывод о том, что ГИС является эффективным инструментом рационального использования земельных ресурсов, улучшения состояния их рекультивации и развития устойчивого сельского хозяйства.

Keywords

Soil salinizationGIS technologiesdegradationGISremote sensingagricultureenvironmental impact.Засоление почвыГИС-технологиидеградацияГИСдистанционное зондированиесельское хозяйствовоздействие на окружающую среду.Tuproq sho‘rlanishiGAT texnologiyalaridegradatsiyaGISmasofaviy zondlashqishloq xo‘jaligiekologik ta’sir.

How to cite

o‘g‘li, Xaitov Islom Nurboy; Jonqobilovich, Mamatqulov Zohid (2026). YER MAYDONLARINING MELIORATIV HOLATINI MONITORING QILISHDA GEOAXBOROT TIZIMLARINING ROLI.. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(1), 231–234.

Identifier
https://rf-library.uz/article/f77801f66b04/yer-maydonlarining-meliorativ-holatini-monitoring-qilishda-geoaxborot
Licence
Copyright (c) 2026 Research Focus International Scientific Journal
Publisher
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Added to repository
2026-08-07