Research Focus Library RepositoryOchiq Ilmiy Repozitoriy
ARTICLE 2026 Vol 1 · No 1 UZ f21e300e1bdf

KONIMEX TABIIY GEOGRAFIK RAYONI TUPROQLARIDAGI ZAHARLI VA ZAHARSIZ TUZLAR TAHLILI

ANALYSIS OF TOXIC AND NON-TOXIC SALTS IN THE SOILS OF THE KONIMEX NATURAL GEOGRAPHICAL REGION | АНАЛИЗ ТОКСИЧНЫХ И НЕТОКСИЧНЫХ СОЛЕЙ В ПОЧВАХ ПРИРОДОГЕОГРАФИЧЕСКОГО РЕГИОНА КОНИМЕКС

Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(1), 208–211

Annotatsiya

Ushbu maqolada Konimex tabiiy geografik rayonida tarqalgan sug‘oriladigan qumli cho‘l va sug‘oriladigan tuproqlar tarkibidagi zaharli va zaharsiz tuzlarning miqdoriy nisbati hamda ularning profil bo‘ylab taqsimlanish qonuniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotlar davomida tuzlarning toksiklik darajasi va ularning madaniy o‘simliklarga ta’siri o‘rganilgan. Aniqlanishicha, o‘rganilgan hududlarda o‘ta zaharli tuz – soda (Na2CO3) uchramaydi, biroq umumiy tuzlar miqdorida boshqa zaharli tuzlar ulushi 13% dan 94% gachani tashkil etadi. Sug‘orma dehqonchilikka tortilgan maydonlarda 2015 va 2023 yillardagi olingan ko‘rsatkichlar qiyoslanganda, sug‘orish va sho‘r yuvish tadbirlari natijasida zaharli tuzlar tuproq profilining quyi qatlamlarida (100-200 sm) akkumulyatsiyasi kuzatilgan.

This article analyzes the quantitative ratio of toxic and non-toxic salts in irrigated sandy deserts and irrigated soils distributed in the Konimex natural geographical region, as well as the patterns of their distribution along the profile. During the research, the toxicity level of salts and their effect on cultivated plants were studied. It was found that in the studied areas, extremely toxic salt - soda (Na2CO3) is not found, but the share of other toxic salts in the total amount of salts ranges from 13% to 94%. When comparing the indicators obtained in 2015 and 2023 in areas subject to irrigated agriculture, the accumulation of toxic salts in the lower layers of the soil profile (100-200 cm) was observed as a result of irrigation and salt leaching measures.

В данной статье анализируется количественное соотношение токсичных и нетоксичных солей в орошаемых песчаных пустынях и орошаемых почвах, распространенных в природно-географическом регионе Конимекс, а также закономерности их распределения по профилю. В ходе исследования изучались уровни токсичности солей и их воздействие на культурные растения. Установлено, что на исследуемых участках экстремально токсичная соль – сода (Na2CO3) – не обнаружена, но доля других токсичных солей в общем количестве солей колеблется от 13% до 94%. При сравнении показателей, полученных в 2015 и 2023 годах на участках, подверженных орошаемому земледелию, наблюдалось накопление токсичных солей в нижних слоях почвенного профиля (100-200 см) в результате орошения и мероприятий по выщелачиванию солей.

Kalit so‘zlar

Konimex natural geographical regionsandy desert and irrigated soilstoxic and non-toxic saltstoxicitysalt accumulation.Природно-географический регион Конимекспесчаная пустыня и орошаемые почвытоксичные и нетоксичные солитоксичностьнакопление солей.Konimex tabiiy geografik rayoniqumli cho‘l va sug‘oriladigan tuproqlarzaharli va zaharsiz tuzlartoksikliktuzlar akkumulyatsiyasi.

Iqtibos keltirish

Axmedovna, Qilichova Nazokat (2026). KONIMEX TABIIY GEOGRAFIK RAYONI TUPROQLARIDAGI ZAHARLI VA ZAHARSIZ TUZLAR TAHLILI. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(1), 208–211.

Identifikator
https://rf-library.uz/article/f21e300e1bdf/konimex-tabiiy-geografik-rayoni-tuproqlaridagi-zaharli-va-zaharsiz-tuzlar
Litsenziya
Copyright (c) 2026 Research Focus International Scientific Journal
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Repozitoriyga qo‘shildi
2026-08-07