Research Focus Library RepositoryOchiq Ilmiy Repozitoriy
ARTICLE 2026 Vol 1 · No 7 UZ ddde31b6c023

Climate change and the transformation of ecosystems in the Aral Sea region: current challenges and scientific solutions

Изменение климата и трансформация экологических систем Приаралья: современные проблемы и научные решения | Iqlim o‘zgarishi va Orolbo‘yi ekologik tizimlarining transformatsiyasi: zamonaviy muammolar va ilmiy yechimlar

Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)

Annotatsiya

This article analyzes the transformation of the ecological systems of the Aral Sea region under the influence of climate change and anthropogenic factors. According to P. Micklin’s scientific review, the volume of water in the Aral Sea has decreased by approximately 90% since the 1960s (Micklin, 2007). According to the United Nations Development Programme (UNDP), the Aralkum Desert, covering approximately 5 million hectares, has formed on the dried seabed, of which 2.7 million hectares are located within Uzbekistan. According to World Bank reports, the area of the Aralkum Desert is estimated at 60,000 km². The article examines the problems of desertification, soil degradation, and the dispersion of dust and salt aerosols. It also substantiates priority measures for improving environmental monitoring and restoring degraded lands.

В статье анализируется трансформация экологических систем Приаралья под воздействием изменения климата и антропогенных факторов. Согласно научному обзору P. Micklin, начиная с 1960-х годов объём воды Аральского моря сократился примерно на 90 % (Micklin, 2007). По данным Программы развития Организации Объединённых Наций (ПРООН), на высохшем дне моря сформировалась пустыня Аралкум площадью около 5 млн гектаров, из которых 2,7 млн гектаров приходятся на территорию Узбекистана. Согласно материалам Всемирного банка, площадь Аралкума оценивается в 60 тыс. км². В статье рассматриваются проблемы опустынивания, деградации почв и распространения пылесолевых аэрозолей, а также обосновываются приоритетные направления экологического мониторинга и восстановления деградированных земель.

Mazkur maqolada iqlim o‘zgarishi va antropogen omillar ta’sirida Orolbo‘yi ekologik tizimlarining transformatsiyasi tahlil qilingan. P. Micklinning ilmiy sharhiga ko‘ra, 1960-yillardan boshlab Orol dengizining suv hajmi qariyb 90 foizga kamaygan (Micklin, 2007). BMT Taraqqiyot dasturi ma’lumotlariga ko‘ra, qurigan dengiz tubida taxminan 5 million gektar maydonli Aralqum cho‘li shakllangan bo‘lib, uning 2,7 million gektari O‘zbekiston hududiga to‘g‘ri keladi. Jahon banki hisobotlarida Aralqumning maydoni 60 ming km² deb baholangan. Tadqiqotda cho‘llanish, tuproq degradatsiyasi va chang-tuz aerozollari tarqalishi muammolari yoritilib, ekologik monitoring hamda degradatsiyalangan yerlarni tiklash yo‘nalishlari asoslangan.

Kalit so‘zlar

iqlim o‘zgarishiOrolbo‘yiAralqumcho‘llanishekologik barqarorlikbiologik xilma-xilliktuproq sho‘rlanishiekologik xavfsizlikchang-tuz aerozollaribarqaror rivojlanishизменение климатаПриаральеАралкумопустыниваниеэкологическая устойчивостьбиологическое разнообразиезасоление почвэкологическая безопасностьпылесолевые аэрозолиустойчивое развитиеclimate changeAral Sea regionAralkumdesertificationenvironmental sustainabilitybiodiversitysoil salinizationenvironmental securitydust and salt aerosolssustainable development

Iqtibos keltirish

Tlegenov Markhabay Tolegenovich; Nurtaeva Dilnaz Khojabaevna; Sarsenbaeva Dilnaza Adilbay kizi; Тлегенов Мархабай Толегенович; Нуртаева Дилназ Хожабаевна; Сарсенбаева Дилназа Адилбай кизи; Tlegenov Marxabay Tolegenovich; Nurtaeva Dilnaz Xojabaevna; Sarsenbaeva Dilnaza Adilbay qizi (2026). Climate change and the transformation of ecosystems in the Aral Sea region: current challenges and scientific solutions. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610120

Identifikator
https://rf-library.uz/article/ddde31b6c023/climate-change-and-the-transformation-of-ecosystems-in-the-aral-sea-region
DOI
10.66073/ReFocus-Conf/1610120
Litsenziya
Copyright (c) 2026 Karakalpak Institute of Agriculture and Agrotechnologies; Authors
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Repozitoriyga qo‘shildi
2026-11-03