Climate change and the transformation of ecosystems in the Aral Sea region: current challenges and scientific solutions
Изменение климата и трансформация экологических систем Приаралья: современные проблемы и научные решения | Iqlim o‘zgarishi va Orolbo‘yi ekologik tizimlarining transformatsiyasi: zamonaviy muammolar va ilmiy yechimlar
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Annotatsiya
В статье анализируется трансформация экологических систем Приаралья под воздействием изменения климата и антропогенных факторов. Согласно научному обзору P. Micklin, начиная с 1960-х годов объём воды Аральского моря сократился примерно на 90 % (Micklin, 2007). По данным Программы развития Организации Объединённых Наций (ПРООН), на высохшем дне моря сформировалась пустыня Аралкум площадью около 5 млн гектаров, из которых 2,7 млн гектаров приходятся на территорию Узбекистана. Согласно материалам Всемирного банка, площадь Аралкума оценивается в 60 тыс. км². В статье рассматриваются проблемы опустынивания, деградации почв и распространения пылесолевых аэрозолей, а также обосновываются приоритетные направления экологического мониторинга и восстановления деградированных земель.
Mazkur maqolada iqlim o‘zgarishi va antropogen omillar ta’sirida Orolbo‘yi ekologik tizimlarining transformatsiyasi tahlil qilingan. P. Micklinning ilmiy sharhiga ko‘ra, 1960-yillardan boshlab Orol dengizining suv hajmi qariyb 90 foizga kamaygan (Micklin, 2007). BMT Taraqqiyot dasturi ma’lumotlariga ko‘ra, qurigan dengiz tubida taxminan 5 million gektar maydonli Aralqum cho‘li shakllangan bo‘lib, uning 2,7 million gektari O‘zbekiston hududiga to‘g‘ri keladi. Jahon banki hisobotlarida Aralqumning maydoni 60 ming km² deb baholangan. Tadqiqotda cho‘llanish, tuproq degradatsiyasi va chang-tuz aerozollari tarqalishi muammolari yoritilib, ekologik monitoring hamda degradatsiyalangan yerlarni tiklash yo‘nalishlari asoslangan.
Kalit so‘zlar
iqlim o‘zgarishiOrolbo‘yiAralqumcho‘llanishekologik barqarorlikbiologik xilma-xilliktuproq sho‘rlanishiekologik xavfsizlikchang-tuz aerozollaribarqaror rivojlanishизменение климатаПриаральеАралкумопустыниваниеэкологическая устойчивостьбиологическое разнообразиезасоление почвэкологическая безопасностьпылесолевые аэрозолиустойчивое развитиеclimate changeAral Sea regionAralkumdesertificationenvironmental sustainabilitybiodiversitysoil salinizationenvironmental securitydust and salt aerosolssustainable development
Iqtibos keltirish
Tlegenov Markhabay Tolegenovich; Nurtaeva Dilnaz Khojabaevna; Sarsenbaeva Dilnaza Adilbay kizi; Тлегенов Мархабай Толегенович; Нуртаева Дилназ Хожабаевна; Сарсенбаева Дилназа Адилбай кизи; Tlegenov Marxabay Tolegenovich; Nurtaeva Dilnaz Xojabaevna; Sarsenbaeva Dilnaza Adilbay qizi (2026). Climate change and the transformation of ecosystems in the Aral Sea region: current challenges and scientific solutions. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610120