Development of climate-resilient innovative technologies for monitoring and assessing water-use efficiency and the impact of soil salinization on crop yields in the Aral Sea region
Разработка климатоустойчивых инновационных технологий мониторинга и оценки эффективности использования водных ресурсов и влияния засоления почв на урожайность сельскохозяйственных культур в Приаралье | Orolbo‘yi hududida suv resurslaridan foydalanish samaradorligi va tuproq sho‘rlanishining qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligiga ta’sirini monitoring va baholashning iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarini ishlab chiqish
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Abstract
Ограниченность водных ресурсов, изменение климата и усиление засоления почв в Приаралье существенно влияют на устойчивость сельскохозяйственного производства. Цель исследования — разработка климатоустойчивых инновационных технологий мониторинга и оценки эффективности использования водных ресурсов, а также влияния засоления почв на урожайность сельскохозяйственных культур и жизнедеятельность населения. В исследовании предусмотрено использование полевых наблюдений, лабораторных анализов, инструментальных измерений, статистического анализа, датчиков влажности и электропроводности (EC) почвы, дистанционного зондирования, геоинформационных систем (ГИС) и метеорологических наблюдений. Предлагаемый подход объединяет в единую систему мониторинга сбор данных датчиков, их анализ в ГИС и цифровой платформе, определение норм полива и внедрение водосберегающего орошения. Ожидается, что данная система позволит оптимизировать расход воды, своевременно выявлять участки с риском засоления, адаптировать режим орошения к реальной потребности культур и стабилизировать урожайность.
Orolbo‘yi hududida suv resurslarining cheklanganligi, iqlim o‘zgarishi va tuproq sho‘rlanishining kuchayishi qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishining barqarorligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Tadqiqotning maqsadi suv resurslaridan foydalanish samaradorligi hamda tuproq sho‘rlanishining ekinlar hosildorligi va aholi hayot faoliyatiga ta’sirini monitoring va baholashga yo‘naltirilgan iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda dala kuzatuvlari, laboratoriya tahlillari, instrumental o‘lchashlar, statistik tahlil, tuproq namligi va elektr o‘tkazuvchanligini (EC) aniqlovchi sensorlar, masofadan zondlash, geografik axborot tizimlari (GIS) hamda meteorologik kuzatuvlardan foydalanish nazarda tutilgan. Taklif etilayotgan yondashuv sensor ma’lumotlarini yig‘ish, ularni GIS va raqamli platformada tahlil qilish, sug‘orish me’yorini aniqlash va suv tejovchi sug‘orishni yagona monitoring tizimiga birlashtiradi. Kutilayotgan natijalarga ko‘ra, ushbu tizim suv sarfini optimallashtirish, sho‘rlanish xavfi mavjud maydonlarni o‘z vaqtida aniqlash, sug‘orish rejimini ekinlarning real ehtiyojiga moslashtirish va hosildorlikni barqarorlashtirish imkonini beradi.
Keywords
Orolbo‘yisuv resurslarisuvdan foydalanish samaradorligituproq sho‘rlanishihosildorlikmonitoringGIS va masofadan zondlashsuv tejovchi sug‘orishПриаральеводные ресурсыэффективность использования водызасоление почвурожайностьмониторингГИС и дистанционное зондированиеводосберегающее орошениеAral Sea regionwater resourceswater-use efficiencysoil salinizationcrop productivitymonitoringGIS and remote sensingwater-saving irrigation
How to cite
Yerejepova Gawkhar Jetkerbay kizi; Ережепова Гаухар Жеткербай кызы; Yerejepova Gawxar Jetkerbay qizi (2026). Development of climate-resilient innovative technologies for monitoring and assessing water-use efficiency and the impact of soil salinization on crop yields in the Aral Sea region. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610131