Turli gormonal faollikka ega gipofiz makroadenomalarining MRT asosidagi morfologik tahlili va o‘sish xususiyatlari

Dolzarblik. Gipofiz makroadenomalari sellar-parasellyar sohaning eng muhim hajmli hosilalari qatoriga kiradi. Ularning klinik kechishi nafaqat o‘lchamiga, balki gormonal faolligi, o‘sish yo‘nalishi, kavernoz sinusga invaziyasi, suprasellyar kengayishi va optik xiazma bilan munosabatiga ham bog‘liq. Magnit-rezonans tomografiya gipofiz makroadenomalarini aniqlash, ularning topografik-anatomik tarqalishini baholash va jarrohlik taktikasini rejalashtirishda asosiy diagnostik usul hisoblanadi. Material va usullar. Maqolada gipofiz makroadenomalarini baholash uchun MRT-morfologik tahlil algoritmi ishlab chiqildi. Baholash mezonlari sifatida o‘sma o‘lchami, hajmi, suprasellyar va parasellyar kengayishi, Knosp darajasi, optik xiazma kompressiyasi, gipofiz oyoqchasi deviatsiyasi, nekroz, kista, gemorragik o‘zgarishlar va sfenoidal sinus bilan munosabat tahlil qilindi. Natijalar. Gormonal faol va nofaol makroadenomalar o‘sish yo‘nalishi va invazivlik darajasi bo‘yicha farqlanishi mumkin. Prolaktinomalar va somatotropinomalar ayrim holatlarda kavernoz sinusga lateral invaziya, nofaol makroadenomalar esa ko‘proq suprasellyar kengayish va optik xiazma kompressiyasi bilan namoyon bo‘ladi. Xulosa. MRT asosidagi morfologik tahlil gipofiz makroadenomalarining biologik xatti-harakati, operatsion xavfi va davolash taktikasini individual belgilashda muhim ahamiyatga ega.