Growing Oriental arborvitae (Platycladus orientalis L.) seedlings under heat and drought stress in the Aral Sea region: efficiency of propagation methods and substrates
Выращивание саженцев биоты восточной (Platycladus orientalis L.) в условиях теплового стресса и засухи в Приаралье: эффективность способов размножения и субстратов | Orolbo‘yi sharoitida Sharq biotasi (Platycladus orientalis L.) ko‘chatlarini issiq va qurg‘oqchilik stressida yetishtirish: ko‘paytirish usullari va substratlarning samaradorligi
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Annotatsiya
В статье освещены агротехнические аспекты выращивания саженцев биоты восточной (Platycladus orientalis L.) в условиях жаркого и сухого климата Приаралья. Исследование проводилось в 2025–2026 годах на юге Каракалпакстана, в питомнике Кипчакского государственного лесного хозяйства Амударьинского района. Посев семенами, пересадка готовых однолетних сеянцев и размножение зелеными черенками сравнивались на четырех субстратах (торф, гумус, супесчаная почва, легкая почва, обогащенная органическим удобрением) в четырехкратной повторности. В июле–августе 2026 года средняя температура воздуха по декадам составляла 34,9–40,1 °C. В первый год тип субстрата не оказал достоверного влияния на высоту саженцев (p > 0,05); с июля по сентябрь высота саженцев, выращенных из семян, увеличилась на 1,75–2,07 см, готовых сеянцев — на 1,77–1,95 см. От жары погибли 15–20% готовых сеянцев. На второй год наибольший показатель у готовых сеянцев отмечен на торфе (24,20 см в сентябре), у саженцев из семян достоверных различий между субстратами не наблюдалось. У черенков, нарезанных в июле, корнеобразование протекало очень слабо. Результаты свидетельствуют о необходимости применять при выращивании саженцев в жарком климате агротехнологию, включающую притенение, нормированный полив и биостимуляторы.
Maqolada Orolbo‘yi hududining issiq va quruq iqlimi sharoitida Sharq biotasi (Platycladus orientalis L.) ko‘chatlarini yetishtirishning agrotexnik jihatlari yoritilgan. Tadqiqot 2025–2026-yillarda Qoraqalpog‘istonning janubida, Amudaryo tumani Qipchoq davlat o‘rmon xo‘jaligi ko‘chatxonasida o‘tkazildi. Urug‘idan ekish, bir yillik tayyor nihollarni ko‘chirib o‘tkazish va ko‘k qalamchadan ko‘paytirish usullari to‘rt xil substratda (torf, gumus, qumloq tuproq, organik o‘g‘itga boyitilgan yengil tuproq), to‘rt takrorlanishda solishtirildi. 2026-yil iyul–avgust oylarida o‘n kunliklar kesimida o‘rtacha havo harorati 34,9–40,1 °C ni tashkil etdi. Birinchi yilda substrat turi ko‘chat balandligiga ishonchli ta’sir ko‘rsatmadi (p > 0,05); iyuldan sentabrgacha balandlik urug‘dan ekilgan ko‘chatlarda 1,75–2,07 sm, tayyor nihollarda 1,77–1,95 sm ga oshdi. Tayyor nihollarning 15–20 foizi issiqda nobud bo‘ldi. Ikkinchi yilda tayyor nihollar uchun eng yuqori ko‘rsatkich torfda qayd etildi (sentabrda 24,20 sm), urug‘idan ekilgan ko‘chatlarda substratlar o‘rtasida ishonchli farq kuzatilmadi. Iyul oyida kesilgan qalamchalarda ildiz hosil bo‘lishi juda sust kechdi. Natijalar issiq iqlimda ko‘chat yetishtirishda soyalash, me’yorida sug‘orish va biostimulyatorlarni o‘z ichiga olgan agrotexnologiyani qo‘llash zarurligini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar
Sharq biotasiPlatycladus orientalisko‘chatko‘paytirish usullarisubstratissiqqa chidamlilikOrolbo‘yiAmudaryo tumaniбиота восточнаяPlatycladus orientalisсаженецспособы размножениясубстратжаростойкостьПриаральеАмударьинский районOriental arborvitaePlatycladus orientalisseedlingpropagation methodssubstrateheat toleranceAral Sea regionAmudarya district
Iqtibos keltirish
Kurbaniyazova Surayyo Allamberganovna; Kholmurotov Mansur Zaripbaevich; Курбаниязова Сурайё Алламбергановна; Холмуротов Мансур Зарипбаевич; Qurbaniyazova Surayyo Allamberganovna; Xolmurotov Mansur Zaripbaevich (2026). Growing Oriental arborvitae (Platycladus orientalis L.) seedlings under heat and drought stress in the Aral Sea region: efficiency of propagation methods and substrates. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610112