YOPIQ BOSH MIYA JAROHATLAR BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA IKKILAMCHI NEYROPROTEKSIYANING PATOGENETIK TAMOYILLARI. (Sharh maqolasi)

yopiq bosh miya jarohati butun dunyo bo‘ylab o‘lim va og‘ir nogironlikning asosiy sababidir. Qurbonlarini davolash va reabilitatsiya qilish turli mamlakatlar byudjetlariga katta ziyon yetkazadi. Psixologik va jismoniy yuk, hayot sifatining pasayishi va sezilarli xarajatlar faqat ushbu bemorlarni boshqarishning qo‘shimcha, yanada murakkab va samarali variantlari zarurligini ta'kidlashi mumkin. Neyroproteksiya kontseptsiyasi ishemiya tomonidan qo‘zg‘atilgan murakkab patofiziologik o‘zgarishlardan foydalangan holda yaxshiroq natijaga erishish vositasi bo‘lib, ko‘plab terapevtik va jarrohlik strategiyalarining markazida bo‘lib kelgan va shunday bo‘lib qoladi. Eksitotoksiklik, apoptoz va oksidlovchi stressdan yallig‘lanishgacha bo‘lgan YBMJning turli mexanizmlarini keltirib chiqaradigan bir necha turdagi asoratlar o‘rganildi va ularning aksariyati klinik bosqichda umidsizlikka olib keldi va zararning har bir bosqichida zararning u yoki bu yo‘lini oldini olish yoki oqibatlarni minimallashtirish uchun himoya - neyroproteksiya qilish kerak. Bu esa neyroproteksiyaning muhim davolash taktikasi bo‘lib qolayotganini ko‘rsatadi. Ushbu sharhda klinik jihatdan o‘rganilgan neyroproteksiya usullari, ularning mexanizmlari, natijalari neyroproteksiyaning potentsial maqsadlari va maqsadli davolash usullari haqida qisqacha ma'lumot berilgan.