Anatomical structure and physical and mechanical properties of Siberian elm
Анатомическое строение и физико-механические свойства вяза мелколистного | Mayda bargli qayrag‘ochning anatomik tuzilishi va fizik-mexanik xususiyatlari
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Annotatsiya
В статье приведен подробный анализ макро- и микроскопического анатомического строения листьев и древесины вяза приземистого/мелколистного (Ulmus pumila L.), произрастающего в аридных и резко континентальных регионах Евразии, а также их влияния на физико-механические свойства материала. Рассмотрены ксероморфные признаки листьев – толстая кутикула, гипостоматическое расположение устьиц и хорошо развитый дорсивентральный мезофилл, обеспечивающие высокую адаптацию к засухе. Исследована кольцесосудистая структура древесины, плотность волокон либриформа и их переплетенное расположение, обуславливающее высокую вязкость и сопротивление расщеплению. Установлены показатели плотности древесины при 12% влажности (620-680 кг/м3), ее высокая прочность, гибкость и склонность к короблению при сушке.
Maqolada Yevroosiyoning qurg‘oqchil va keskin kontinental iqlimli hududlarida keng tarqalgan mayda bargli qayrag‘och (Ulmus pumila L.) biologik turining bargi hamda yog‘ochining makro- va mikroskopik anatomik tuzilmasi va ularning fizik-mexanik xususiyatlariga ta’siri atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqotda o‘simlik bargining kseromorf belgilari – qalin kutikula, gipostomatik ustitsalar va yaxshi rivojlangan dorsiventral mezofill tuzilishining qurg‘oqchilikka va yuqori haroratga moslashishdagi ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, qayrag‘och yog‘ochining halqasimon-tomirli tuzilishi, libriform tolalarining tig‘izligi va ularning tolalar bo‘ylab chirmashib joylashuvi (chivirligi) o‘rganilgan. Yog‘ochning standart 12% namlikdagi oraliq zichligi (620-680 kg/m3), yuqori mexanik mustahkamligi, egiluvchanligi va yaroqliligiga qaramay, siqilish va deformatsiyaga moyilligi ko‘rsatib o‘tilgan.
Kalit so‘zlar
Ulmus pumila L.barg anatomiyasikseromorf belgilarksilemalibriform tolalariyog‘och zichligimexanik qovushqoqlikdeformatsiyaUlmus pumila L.анатомия листаксероморфные признакиксилемаволокна либриформаплотность древесинымеханическая вязкостьдеформацияUlmus pumila L.leaf anatomyxeromorphic featuresxylemlibriform fiberswood densitymechanical toughnessdeformation
Iqtibos keltirish
Atamuratova Khurliman Rustem kizi; Baltaniyazov Jaksibay Sarsenbaevich; Атамуратова Хурлиман Рустем кизи; Балтаниязов Жаксыбай Сарсенбаевич; Atamuratova Xurliman Rustem qizi; Baltaniyazov Jaqsibay Sarsenbaevich (2026). Anatomical structure and physical and mechanical properties of Siberian elm. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610049