Assessment of water consumption and water use efficiency in drip-irrigated common bean: principles of application in the Aral Sea region
Оценка расхода воды и эффективности её использования при капельном орошении фасоли: основы применения в Приаралье | Tomchilatib sug‘oriladigan loviya ekinida suv sarfi va suvdan foydalanish samaradorligini baholash: Orolbo‘yi hududida qo‘llash asoslari
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Аннотация
В статье на основе полевых опытов, проведённых в условиях Ташкентской области Республики Узбекистан, оценено влияние технологии капельного орошения фасоли на расход воды, влажность почвы и эффективность использования воды. Согласно многолетним данным, полученным в рамках диссертационных исследований, при капельном орошении суммарное водопотребление культуры за вегетационный период и поливные нормы коренным образом отличаются от показателей традиционных способов полива. В полевых опытах в варианте с капельным орошением за сезон было проведено 22 полива, а оросительная норма составила 3240 м³/га. Это позволило стабильно экономить до 31% водных ресурсов по сравнению с вариантом традиционного полива по бороздам (4700 м³/га). При капельном орошении урожайность зерна в среднем достигла 30 ц/га (3,0 т/га), что на 33,3% выше урожайности контрольного варианта с поливом по бороздам (22,5 ц/га). Результаты исследования и разработанная методическая последовательность служат основой для разработки водосберегающего режима орошения в условиях дефицита воды и засоления почв Приаралья, а также для внедрения и районирования климатически устойчивых инновационных техники и технологий орошения.
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi Toshkent viloyati sharoitida o‘tkazilgan dala tajribalari asosida loviya ekinini tomchilatib sug‘orish texnologiyasining suv sarfi, tuproq namligi hamda suvdan foydalanish samaradorligiga ta’siri baholangan. Dissertatsiya tadqiqotlari doirasida olingan ko‘p yillik ma’lumotlarga muvofiq, tomchilatib sug‘orish rejimida ekinning vegetatsiya davridagi yalpi suv iste’moli va sug‘orish me’yorlari an’anaviy usullarga nisbatan tubdan farq qiladi. Dala tajribalarida tomchilatib sug‘orish variantida mavsum davomida 22 marta sug‘orish o‘tkazilib, sug‘orish me’yori 3240 m³/ga ni tashkil etdi. Bu esa an’anaviy egatlab sug‘orish variantiga (4700 m³/ga) nisbatan barqaror ravishda 31% gacha suv resurslarini tejash imkonini berdi. Tomchilatib sug‘orish qo‘llanilganda don hosildorligi o‘rtacha 30 s/ga (3,0 t/ga) ga yetdi, bu esa egatlab sug‘orilgan nazorat variantidagi (22,5 s/ga) hosildorlikka nisbatan 33,3% yuqori hosildorlikni ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari va ishlab chiqilgan uslubiy ketma-ketlik Orolbo‘yi hududining suv tanqisligi va tuproq sho‘rlanishi sharoitida suvni tejovchi sug‘orish rejimini ishlab chiqish, iqlimga chidamli innovatsion sug‘orish texnika va texnologiyalarini joriy etish va zonalashtirish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
Ключевые слова
tomchilatib sug‘orishloviyasuvdan foydalanish samaradorligievapotranspiratsiyaOrolbo‘yisuv balansituproq sho‘rlanishiкапельное орошениефасольэффективность использования водыэвапотранспирацияПриаральеводный балансзасоление почвdrip irrigationcommon beanwater use efficiencyevapotranspirationAral Sea regionwater balancesoil salinization
Как цитировать
Gulomov Daulet; Amanov Bakhodirjon; Гуломов Даулет; Аманов Баходиржон; Gulomov Daulet; Amanov Baxodirjon (2026). Assessment of water consumption and water use efficiency in drip-irrigated common bean: principles of application in the Aral Sea region. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610004