The role of women scientists in economic research and innovative development in Uzbekistan
Роль женщин-ученых в экономических исследованиях и инновационном развитии Узбекистана | O‘zbekistonda olima ayollarning iqtisodiy tadqiqotlar va innovatsion rivojlanishdagi o‘rni
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6)
Annotatsiya
В статье на основе официальных статистических данных оценено участие женщин-ученых в экономических исследованиях и инновационном развитии Узбекистана. В исследовании использованы методы статистического, динамического, сравнительного и системного анализа. Установлено, что в 2025 году из 43,1 тыс. исследователей, выполнявших научно-исследовательские и опытно-конструкторские работы, 17,4 тыс., или 40,4%, составляли женщины. Число женщин, обучающихся в базовой докторантуре, выросло с 824 в 2019 году до 4 859 в 2025 году, то есть почти в 5,9 раза. В 2022–2025 годах из 1 612 проектов, представленных на конкурс «Женщины-ученые», 156 получили финансирование в объеме 127,3 млрд сумов. По результатам анализа обоснована необходимость механизма, неразрывно связывающего рост научного потенциала с коммерциализацией результатов исследований, сотрудничеством с предприятиями и измерением экономического эффекта. Предложено управлять проектами женщин-ученых на основе цепочки «проблема – исследование – опытные испытания – коммерциализация – экономический эффект», внедрить показатели результативности и формировать региональные инновационные заказы.
Maqolada O‘zbekistonda olima ayollarning iqtisodiy tadqiqotlar va innovatsion rivojlanishdagi ishtiroki rasmiy statistik ma’lumotlar asosida baholangan. Tadqiqotda statistik, dinamik, qiyosiy va tizimli tahlil usullaridan foydalanildi. 2025-yilda ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini bajargan 43,1 ming tadqiqotchining 17,4 ming nafari, ya’ni 40,4 foizi ayollar bo‘lgani aniqlandi. Tayanch doktoranturada tahsil olayotgan ayollar soni 2019-yildagi 824 nafardan 2025-yilda 4 859 nafarga yetib, qariyb 5,9 baravar oshgan. 2022–2025-yillarda “Olima ayollar” tanloviga taqdim etilgan 1 612 loyihadan 156 tasi 127,3 mlrd so‘m miqdorida moliyalashtirilgan. Tahlil natijasida ilmiy salohiyatning o‘sishi bilan tadqiqot natijalarini tijoratlashtirish, korxonalar bilan hamkorlik va iqtisodiy samarani o‘lchash o‘rtasida uzviy mexanizm zarurligi asoslandi. Ayol olimlar loyihalarini muammo–tadqiqot–tajriba sinovi–tijoratlashtirish–iqtisodiy samara zanjiri asosida boshqarish, natijadorlik ko‘rsatkichlarini joriy etish va hududiy innovatsion buyurtmalarni shakllantirish taklif qilindi.
Kalit so‘zlar
olima ayollariqtisodiy tadqiqotinnovatsion rivojlanishinson kapitaliilmiy loyihatijoratlashtirishtadqiqot va ishlanmalargender tenglikженщины-ученыеэкономическое исследованиеинновационное развитиечеловеческий капиталнаучный проекткоммерциализацияисследования и разработкигендерное равенствоwomen scientistseconomic researchinnovative developmenthuman capitalresearch projectcommercializationresearch and developmentgender equality
Iqtibos keltirish
Lola Xalikova Nazarovna; Ashurova Jasmina Jo‘ra qizi; Лола Халикова Назаровна; Ашурова Жасмина Джура кызы; Lola Xalikova Nazarovna; Ashurova Jasmina Jo‘ra qizi (2026). The role of women scientists in economic research and innovative development in Uzbekistan. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910018