XALQ ERTAKLARI- LINGVOKULTUROLOGIK BIRLIKLAR TADQIQIDA MUHIM MANBA

Ushbu maqolada o‘zbek xalq ertaklarining lingvokulturologik xususiyatlari va ularning xalq hayotidagi o‘rni xususida fikr bildirilgan. Ertak matnlaridagi milliy dunyoqarashni ifodalovchi lisoniy birliklar, xususan, numerologik tushunchalar, mifologik obrazlar va frazeologizmlarning xalq mentaliteti bilan bog‘liqligini tahlil qilingan. Tadqiqot davomida ertak tili shunchaki badiiy vosita emas, balki milliy madaniy kodlarni tashuvchi tizim ekanligi ilmiy asoslab berilgan. Xususan, o‘zbek xalq og‘zaki ijodi namunalarida mujassam bo‘lgan milliy-madaniy konseptlar, ramziy obrazlar, barqaror iboralar, maqol va matallar, mifologik tasavvurlar, hamda qadriyatlar tizimi lingvokulturologik yondashuv asosida o‘rganiladi. Tadqiqotda ertak matnlari til va madaniyatning o‘zaro uzviy bog‘liqligini aks ettiruvchi asosiy manba ekanligi ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Maqolada lingvokulturologiya nazariyasining muhim tamoyillari, jumladan, konsept tahlili, semantik maydon, diskursiv va kontekstual tahlil metodlari qo‘llanadi. Ertaklardagi qahramonlar obrazi, milliy mentalitetni ifodalovchi til birliklari, urf-odat va an’analar bilan bog‘liq leksik qatlamlar lingvomadaniy mazmun nuqtai nazaridan sharhlanadi. Shuningdek, ertak matnlarida xalqning tarixiy xotirasi, axloqiy-estetik qarashlari hamda ijtimoiy tajribasi til vositalari orqali qanday ifodalanishi aniqlanadi. Tadqiqot natijalari xalq ertaklari lingvokulturologik birliklarni aniqlash, tasniflash va izohlashda boy empirik material Manbai ekanligini ko‘rsatadi. Maqola tilshunoslik, folklorshunoslik fanlari kesishmasida olib borilayotgan izlanishlar uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.