Research Focus Library RepositoryOchiq Ilmiy Repozitoriy
ARTICLE 2026 Vol 1 · No 7 RU 740ffb0e1d26

Water-salt balance modelling for monitoring soil salinization and assessing its impact on crop yields

Моделирование водно-солевого баланса для мониторинга засоления почв и оценки его влияния на урожайность сельскохозяйственных культур | Tuproq sho‘rlanishini monitoring qilish va uning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligiga ta’sirini baholash uchun suv-tuz balansini modellashtirish

Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)

Annotatsiya

The article is devoted to testing the water-salt balance (WSB) method (a foreign approach) as applied to calculating the leaching fraction intended for leaching salts from the plant root zone during the growing season. The model was tested for mung bean grown as a second crop. The salt tolerance limits of the new mung bean variety “Barqaror” were adopted from experimental data obtained in Uzbekistan. The calculations showed that the WSB method makes it possible to determine with sufficient accuracy the volume of leaching water required for the effective removal of salts from the root zone, which helps to improve growing conditions and increase crop yield. The results confirm the practical applicability of the method for agrotechnical planning and irrigation management under salt loads.

Статья посвящена проверке метода ВСБ (зарубежный подход) при применении его для расчёта промывной доли, предназначенной для выщелачивания солей из корневой зоны растений в период вегетации. Тестирование модели проведено для повторной культуры маша. Пределы солеустойчивости нового сорта маша «Баркарор» были приняты по экспериментальным данным, полученным в Узбекистане. Расчёты показали, что применение метода ВСБ позволяет достаточно точно определить необходимый объём промывной воды для эффективного удаления солей из корневой зоны, что способствует улучшению условий роста и повышению урожайности культуры. Полученные результаты подтверждают практическую применимость метода для агротехнического планирования и управления орошением в условиях солевых нагрузок.

Maqola vegetatsiya davrida tuzlarni o‘simliklarning ildiz zonasidan yuvib chiqarishga mo‘ljallangan yuvish ulushini hisoblashda qo‘llaniladigan STB (suv-tuz balansi) usulini (xorijiy yondashuv) tekshirishga bag‘ishlangan. Model takroriy ekin sifatida ekilgan mosh uchun sinovdan o‘tkazildi. Moshning yangi «Barqaror» navining tuzga chidamlilik chegaralari O‘zbekistonda olingan tajriba ma’lumotlari asosida qabul qilindi. Hisoblar STB usulini qo‘llash tuzlarni ildiz zonasidan samarali chiqarish uchun zarur bo‘lgan yuvish suvi hajmini yetarlicha aniq belgilash imkonini berishini ko‘rsatdi, bu esa o‘sish sharoitlarini yaxshilash va ekin hosildorligini oshirishga xizmat qiladi. Olingan natijalar usulning tuz yuklamasi sharoitida agrotexnik rejalashtirish va sug‘orishni boshqarishda amalda qo‘llanilishi mumkinligini tasdiqlaydi.

Kalit so‘zlar

tuproq sho‘rlanishituz balansini hisoblashyuvish me’yorlaridrenaj oqimiзасоление почвырасчет баланса солейпромывные нормыдренажный стокsoil salinizationsalt balance calculationleaching ratesdrainage flow

Iqtibos keltirish

Jurayeva Nargiza Khusanboyevna; Shirokova Yuliya Illarionovna; Paluashova Gaukharay Kalbayevna; Жураева Наргиза Хусанбоевна; Широкова Юлия Илларионовна; Палуашова Гаухарай Калбаевна; Jurayeva Nargiza Xusanboyevna; Shirokova Yuliya Illarionovna; Paluashova Gauxaray Kalbayevna (2026). Water-salt balance modelling for monitoring soil salinization and assessing its impact on crop yields. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610029

Identifikator
https://rf-library.uz/article/740ffb0e1d26/water-salt-balance-modelling-for-monitoring-soil-salinization-and-assessing-its
DOI
10.66073/ReFocus-Conf/1610029
Litsenziya
Copyright (c) 2026 Karakalpak Institute of Agriculture and Agrotechnologies; Authors
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Repozitoriyga qo‘shildi
2026-11-03