Effect of drip irrigation on water consumption, salt regime and yield of cotton on salinization-prone light and medium sandy soils of Karakalpakstan
Влияние капельного орошения хлопчатника на расход воды, солевой режим и урожайность на склонных к засолению почвах лёгкого и среднего механического состава Каракалпакстана | Qoraqalpog‘istonning sho‘rlanishga moyil yengil va o‘rta qumloq tuproqlarida g‘o‘zani tomchilatib sug‘orishning suv sarfi, tuz rejimi va hosildorlikka ta’siri
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Аннотация
В статье дана оценка эффективности капельного орошения хлопчатника (сорт С-4727) в сравнении с бороздковым поливом на слабозасоленных почвах легкого и среднего механического состава Каракалпакстана при залегании грунтовых вод на глубине 1,5–2,5 м. Полевой опыт 2025–2026 гг. включал три варианта: бороздковый полив (производственный контроль); капельное орошение при предполивной влажности почвы 70–80–65 % от НВ; капельное орошение при 80–80–65 % от НВ. При капельном орошении сезонная оросительная норма снизилась на 34–36 % на легких и на 25–28 % на среднепесчаных почвах, урожайность хлопка-сырца повысилась на 6,6–11,2 ц/га. Засоление почвы и грунтовых вод при капельном орошении росло значительно слабее, чем при бороздковом поливе. Наиболее эффективным признан режим 70–80–65 % от НВ (рентабельность 75 %).
Maqolada Qoraqalpog‘istonning sizot suvlari 1,5–2,5 m chuqurlikda joylashgan, kuchsiz sho‘rlangan yengil va o‘rta qumloq tuproqlarida g‘o‘zaning S-4727 navini tomchilatib sug‘orish samaradorligi egatlab sug‘orish bilan taqqoslanib baholangan. Dala tajribasi 2025–2026-yillarda uch variantda o‘tkazildi: egatlab sug‘orish (ishlab chiqarish nazorati); sug‘orishdan oldingi tuproq namligini cheklangan dala nam sig‘imiga (ChDNS) nisbatan 70–80–65 % da ushlab tomchilatib sug‘orish; 80–80–65 % da tomchilatib sug‘orish. Tomchilatib sug‘orishda mavsumiy sug‘orish me’yori yengil tuproqlarda 34–36 %, o‘rta qumloq tuproqlarda 25–28 % ga kam bo‘ldi. Paxta hosili nazoratga nisbatan 6,6–11,2 s/ga ko‘p bo‘ldi (43,5 va 41,6 s/ga). Tomchilatib sug‘orilgan variantlarda tuproq va sizot suvlarining sho‘rlanishi egatlab sug‘orishga qaraganda kam oshdi. Eng samarali variant sifatida 70–80–65 % rejimi aniqlandi (rentabellik darajasi 75 %).
Ключевые слова
g‘o‘zatomchilatib sug‘orishsug‘orish tartibisuvni tejashtuproq sho‘rlanishisizot suvlarihosildorlikQoraqalpog‘istonхлопчатниккапельное орошениережим орошенияэкономия водызасоление почвыгрунтовые водыурожайностьcottondrip irrigationirrigation regimewater savingsoil salinitygroundwateryield
Как цитировать
Djumanazarova Altingul Tengelovna; Ubbiniyazova Sevarakhan Paluaniyaz kizi; Джуманазарова Алтингул Тенгеловна; Уббиниязова Севарахан Палуанияз кызы; Djumanazarova Altingul Tengelovna; Ubbiniyazova Sevaraxan Paluaniyaz qizi (2026). Effect of drip irrigation on water consumption, salt regime and yield of cotton on salinization-prone light and medium sandy soils of Karakalpakstan. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610016