Research Focus Library RepositoryOpen Scientific Repository
ARTICLE 2026 Vol 5 · No 2 UZ 6e6b176f444f

ОРОЛБЎЙИ ҲУДУДЛАРИДА КРОТАЛАРИЯ (CROTALARIA JUNCEA) ЎСИМЛИГИНИ ПАРВАРИШЛАШНИНГ САМАРАДОРЛИГИ

THE EFFECTIVENESS OF CULTIVATING THE CROTALARIA (CROTALARIA JUNCEA) PLANT IN THE ARAL SEA REGIONS | ЭФФЕКТИВНОСТЬ ВОЗДЕЛЫВАНИЯ РАСТЕНИЯ КРОТАЛЯРИЯ (CROTALARIA JUNCEA) В РАЙОНАХ ПРИАРАЛЬЯ

  • Negmatova Surayyo Teshayevna Qishloq xo'jaligi fanlari doktori, professor. Paxta seleksiyasi, urug'chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, loyiha rahbari.
  • Xalikov Bahodir Meylikovich Qishloq xo'jaligi fanlari doktori, professor. Paxta seleksiyasi, urug'chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, laboratoriya mudiri. ORCID: 0000-0002-7323-4516
  • Xalilova Nargiza Jalilovna Qishloq xo'jaligi falsafa fanlari doktori, katta ilmiy xodim. Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti ORCID: 0009-0001-1208-5983

Research Focus International Scientific Journal, 5(2), 39–47 · ISSN 2181-3833

Full text (PDF) 593 KB DOI Publisher page

Abstract

Ушбу мақолада Орол бўйи ҳудудларида саҳроланиш, деградация жараёнлари, сув ресурсларининг кескин камайганлиги натижасида шўрланиш ва туз қолдиқларини кўпайиши ва бу муаммоларни ечими сифатида қурғоқчиликка ва шўрга чидамли тропик ўсимлик – кроталария (Crotalaria juncea L.) ни туз қолдиқларини камайтиришдаги роли ҳамда деградацияга учраган, шўрланган ерларда кроталария экиш ўсимлик қопламаси зичлигини оширишига, тупроқда намлик тўпланишига ва чўл яйловлари экосистемасига ёрдам бериши баён қилинган. Кроталария уруғини экишда Геогумат стимулятори билан ишлов бериб, ўсув даврининг ғунчалаш ва гуллаш фазаларида NPK - 20% коплекс ўғит билан гектарига 1,5 кг меъёрда барг орқали озиқлантирилганда ҳайдов қатламларида озиқа моддаларнинг ҳаракатчан шаклларидан нитратли азот миқдори мавсум бошига нисбатан 1,31 мг/кг га; ҳаракатчан фосфор 1,28 мг/кг ва алмашинувчи калий миқдори 12,0 мг/кг га кўпайганлиги; тупроқ таркибидаги тузларининг миқдори 0-30 см тупроқ қатламида умумий тузлар миқдори 0,283 %, тупроқ таркибидаги CaSO4, NaSO4, NaCl, MgSO4, MgCl2 тузлари 0,008-0,010 %, қуруқ қолдиқ – 0,598; компонентлар йиғиндиси – 0,583% гача камайиб, шўрланиш даражаси кучли шўрлангандан ўртача шўрланганга ўзгарганлиги аниқланган. Кроталария парваришлашнинг тупроқ хоссаларига ижобий таъсири натижасида 2 йилда ўртача 117,6-127,6 ц/га кўк масса ҳосили олиниб, ўғит меъёри гектарига 1,0 кг дан 1,5 кг гача оширилганда 2,5-10,0 ц/га, Геогумат стимулятори қўлланганда эса 1,8-4,2 ц/га қўшимча кўк масса ҳосили етиштириш илмий асослаб берилган.

Keywords

Crotalaria juncea LОролбўйидеградaцияГеогумат ва Фертилайф стимуляторлариNPK -20% комплекс ўғитисуспензияагрокимёшўрланиш типитуз қолдиқлари

How to cite

Negmatova Surayyo Teshayevna; Xalikov Bahodir Meylikovich; Xalilova Nargiza Jalilovna (2026). ОРОЛБЎЙИ ҲУДУДЛАРИДА КРОТАЛАРИЯ (CROTALARIA JUNCEA) ЎСИМЛИГИНИ ПАРВАРИШЛАШНИНГ САМАРАДОРЛИГИ. Research Focus International Scientific Journal, 5(2), 39–47. https://doi.org/10.66073/researchfocus.v5i2.2014

Identifier
https://rf-library.uz/article/6e6b176f444f/orolboyi-hududlarida-krotalariya-crotalaria-juncea-osimligini-parvarishlashning
DOI
10.66073/researchfocus.v5i2.2014
Licence
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Publisher
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Added to repository
2026-09-07