Development of mutant varieties from folk-selection sesame accessions using chemical mutagenesis under the conditions of Karakalpakstan
Создание мутантных сортов на основе образцов кунжута народной селекции с помощью химического мутагенеза в условиях Каракалпакстана | Qoraqalpog‘iston sharoitida xalq seleksiyasiga mansub kunjut namunalaridan kimyoviy mutagenez yordamida mutant navlar yaratish
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Annotatsiya
В данном исследовательском проекте систематически изложены перспективы сбора генофонда кунжута (Sesamum indicum L.) местной (народной) селекции, прошедшего многолетний естественный отбор и массовое культивирование в 3 специфических районах Республики Каракалпакстан с различными почвенно-климатическими условиями и адаптированного к местным патогенам и экстремальным абиотическим стрессовым факторам, а также выведения на его основе мутантных сортов. Семенные образцы экотипов из каждого района в объеме 30 000 штук были модифицированы 1% высококонцентрированным алкилирующим соединением этилметансульфонатом (ЭМС). Научно обоснованы этапы формирования поколения M₁ и проведения целевого индивидуального отбора от поколений M₂ до M₅, направленные на рекомендацию нового мутантного сорта с высокими хозяйственно-ценными признаками в Государственный реестр.
Mazkur tadqiqot loyihasida Qoraqalpog‘iston Respublikasining har xil tuproq-iqlim xususiyatlariga ega 3 ta o‘ziga xos tumanidan yillar davomida tabiiy saralanish va ommaviy ekilish jarayonlaridan o‘tib, mahalliy patogen hamda ekstremal abiotik stress omillariga barqarorlik orttirgan xalq seleksiyasiga mansub kunjut (Sesamum indicum L.) genofondini to‘plash hamda ular asosida mutant nav chiqarish istiqbollari tizimli bayon etilgan. Har bir tuman ekotiplaridan 30 000 donadan saralangan urug‘ namunalari 1% li yuqori konsentratsiyali etilmetansulfonat (EMS) alkillashtiruvchi birikmasi bilan modifikatsiya qilinib, M₁ avlodi shakllantirilishi hamda M₂ dan M₅ bo‘g‘inlarigacha maqsadli individual saralash ishlarini amalga oshirish orqali, yangi yuqori xo‘jalik-qimmatli belgilarga ega bo‘lgan mutant navni Davlat reestriga tavsiya etish bosqichlari ilmiy asoslangan. Kalit so‘zlar: xalq seleksiyasi, kunjut ekotiplari, etilmetansulfonat (EMS), M₁-M₅ generatsiyalari, individual saralash, mutant nav.
Kalit so‘zlar
xalq seleksiyasikunjut ekotiplarietilmetansulfonat (EMS)M₁-M₅ generatsiyalariindividual saralashmutant navнародная селекцияэкотипы кунжутаэтилметансульфонат (ЭМС)генерации M₁-M₅индивидуальный отбормутантный сортfolk selectionsesame ecotypesethyl methanesulfonate (EMS)M₁–M₅ generationsindividual selectionmutant varietyState Registry
Iqtibos keltirish
Esemuratov Azizbek Khoshmurat uli; Seytmusaev Abatbay Idirisovich; Djarasov Aydos Djarasovich; Есемуратов Азизбек Хошмурат улы; Сейтмусаев Абатбай Идирисович; Джарасов Айдос Джарасович; Esemuratov Azizbek Xoshmurat uli; Seytmusaev Abatbay Idirisovich; Djarasov Aydos Djarasovich (2026). Development of mutant varieties from folk-selection sesame accessions using chemical mutagenesis under the conditions of Karakalpakstan. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610097