Assessing land degradation neutrality in the regions of Uzbekistan: a composite index approach
Оценка нейтральности деградации земель в регионах Узбекистана: подход на основе композитного индекса | O‘zbekiston hududlarida yer degradatsiyasi neytralligini baholash: kompozit indeks yondashuvi
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)
Annotatsiya
В статье на основе концепции нейтральности деградации земель (НДЗ, ЦУР 15.3.1) предложен композитный индекс состояния земель регионов Узбекистана. По данным НИИ почвоведения и агрохимии для 13 регионов нормированы показатели состояния и динамики засоления и гумуса почв, индекс рассчитан с равными и энтропийными весами. Самаркандская, Андижанская и Навоийская области относительно устойчивы, Бухарская, Хорезмская и Ферганская – в критическом состоянии. По строгому правилу НДЗ деградация наблюдается во всех регионах. Предложено внедрить региональную систему мониторинга.
Maqolada yer degradatsiyasi neytralligi (LDN, BRM 15.3.1) konsepsiyasi asosida O‘zbekiston hududlarida yer holatini baholovchi kompozit indeks taklif etilgan. Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti ma’lumotlari asosida 13 hudud bo‘yicha sho‘rlanish va tuproq gumusining holati hamda dinamikasi normallashtirilib, teng va entropiya og‘irliklari bilan yig‘ma indeks hisoblandi. Samarqand, Andijon va Navoiy nisbatan barqaror, Buxoro, Xorazm va Farg‘ona viloyatlari kritik holatda ekani aniqlandi. Qat’iy LDN qoidasiga ko‘ra barcha hududlarda degradatsiya kuzatilmoqda. Hududiy monitoring tizimini joriy etish taklif qilingan.
Kalit so‘zlar
yer degradatsiyasi neytralligikompozit indekssho‘rlanishtuproq gumusientropiya usulibarqaror rivojlanish indikatorlarimonitoringyashil iqtisodiyotO‘zbekistonнейтральность деградации земелькомпозитный индексзасолениегумус почвыэнтропийный методиндикаторы устойчивого развитиямониторингзелёная экономикаУзбекистанland degradation neutralitycomposite indexsalinitysoil humusentropy methodsustainable development indicatorsmonitoringgreen economyUzbekistan
Iqtibos keltirish
Khamidov Imomjon Ibrohimjon ugli; Хамидов Имомжон Иброхимжон угли; Xamidov Imomjon Ibrohimjon o‘g‘li (2026). Assessing land degradation neutrality in the regions of Uzbekistan: a composite index approach. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610126