The role of women scientists of Uzbekistan in preserving Karakalpak-language digital heritage
Роль женщин-учёных Узбекистана в сохранении каракалпакоязычного цифрового наследия | O‘zbekiston olima ayollarining qoraqalpoq tilidagi raqamli merosni saqlashdagi roli
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6)
Аннотация
В статье определяется вклад женщин-учёных Узбекистана в развитие цифровой лингвистики, сохранение нематериального культурного наследия и укрепление языкового суверенитета страны. На основе завершённого исследования паралингвистики в письменной цифровой коммуникации показано, что женщины-исследовательницы сформировали национальную школу описания паралингвистических средств, прагматики сетевого общения, гендерных и социолингвистических аспектов языка. Эмпирически зафиксированы каракалпакоязычные цифровые практики: визуальное замещение вербальной реакции, доминирование регистровых маркеров, «правило нулевой точки», культурно специфические эмодзийные скрипты, подробно рассмотренные в диссертации. Разработана интегративная модель паралингвистической компенсации, значимая для образования, переводческой практики, локализации искусственного интеллекта и цифровой гуманитаристики. Результаты подтверждают роль женщин-учёных Узбекистана в социально-культурном развитии государства и включении низкоресурсных языков в глобальное информационное пространство.
Maqolada O‘zbekiston olima ayollarining raqamli lingvistikani rivojlantirish, nomoddiy madaniy merosni saqlash va mamlakatning til suverenitetini mustahkamlashga qo‘shgan hissasi aniqlanadi. Yozma raqamli kommunikatsiyadagi paralingvistikaga oid yakunlangan tadqiqot asosida tadqiqotchi ayollar paralingvistik vositalar, tarmoq muloqoti pragmatikasi, tilning gender va sotsiolingvistik jihatlarini tavsiflash bo‘yicha milliy maktabni shakllantirgani ko‘rsatib berilgan. Qoraqalpoq tilidagi raqamli amaliyotlar empirik tarzda qayd etilgan: verbal reaksiyaning vizual almashtirilishi, harf registri markerlarining ustunligi, “nol nuqta qoidasi”, dissertatsiyada batafsil ko‘rib chiqilgan madaniy jihatdan o‘ziga xos emoji skriptlari. Ta’lim, tarjima amaliyoti, sun’iy intellektni lokalizatsiya qilish va raqamli gumanitar fanlar uchun ahamiyatli bo‘lgan paralingvistik kompensatsiyaning integrativ modeli ishlab chiqilgan. Natijalar O‘zbekiston olima ayollarining davlatning ijtimoiy-madaniy rivojlanishidagi hamda kam resursli tillarni global axborot makoniga kiritishdagi rolini tasdiqlaydi.
Ключевые слова
O‘zbekiston olima ayollariraqamli til merosiparalingvistikaqoraqalpoq tiliemojitipografik vositalargender tadqiqotlarimadaniy o‘zlikженщины-учёные Узбекистанацифровое языковое наследиепаралингвистикакаракалпакский языкэмодзитипографические средствагендерные исследованиякультурная идентичностьwomen scientists of Uzbekistandigital linguistic heritageparalinguisticsKarakalpak languageemojitypographic devicesgender studiescultural identity
Как цитировать
Najimova Gulyaim Batirjanovna; Нажимова Гуляим Батыржановна; Najimova Gulyaim Batirjanovna (2026). The role of women scientists of Uzbekistan in preserving Karakalpak-language digital heritage. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(6). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910203