Research Focus Library RepositoryОткрытый научный репозиторий
ARTICLE 2025 Vol 1 · No 1 UZ 334f9e837f3d

TURIZM LEKSIKASINING SEMANTIK MAYDONI VA ULARNI O‘QITISH STRATEGIYALARI

THE SEMANTIC FIELD OF TOURISM LEXICAN AND STRATEGIES FOR TEACHING THEM | Семантическое поле туризма: лексика и стратегии ее преподавания.

Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(1), 1113–1116

Аннотация

Mazkur tezisda turizm leksikasining semantik maydoni konseptual va diskursivjihatdan yoritiladi hamda bu leksik birliklarni samarali o‘qitish strategiyalari asoslanadi. Turizm sohasi tilmanzarasida normativ-infratuzilmaviy atamalar, tajriba va identitetni sahnalashtiruvchi ifodalar hamdabrendingga xos baholovchi birliklar birgalikda faoliyat ko‘rsatadi; ular ko‘pincha metaforik, madaniyjihatdan yuklangan va ko‘p tilli kontekstda ishlatiladi. Tadqiqot o‘zbek, rus va ingliz tillaridan tuzilganpedagogik korpusga tayanib, kollokatsion profillar, frame-semantik tahlil va ssenariyga asoslangan amaliymashqlar orqali leksik maydonning tarkibiy qatlamlarini aniqladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki,terminologik barqarorlik talab etiladigan sohalarda standartlashtirilgan ekvivalentlar hamda orqa tarjimatekshiruvi muhim, tajribaviy va madaniy birliklarda esa qisqa izohlash bilan endonimni saqlash kommunikativ samaradorlikni oshiradi. O‘qitish metodikasi sifatida korpusga asoslangan “farqlash orqalio‘rganish”, translanguagingni maqsadga muvofiq boshqarish va auditoriyaga mos registrni modellashtirishtaklif qilinadi. Gid-tarjimonlar tayyorlashda “tirik” ikki yoki uch tilli glossariylar, ssenariyli baholash vakollokatsion ko‘rsatkichlarga tayanuvchi rubrikalar tavsiya etiladi. 

This thesis explores the semantic field of tourism lexicon from a conceptual and discursive perspective and provides strategies for effective teaching of these lexical units. In the linguistic landscape of tourism, normative-infrastructural terms, expressions that dramatize experience and identity, and evaluative units specific to branding coexist; they are often used in a metaphorical, culturally charged, and multilingual context. The study identified the structural layers of the lexical field through collocation profiles, frame-semantic analysis, and scenario-based practical exercises based on a pedagogical corpus of Uzbek, Russian, and English. The results show that standardized equivalents and back-translation checking are important in areas where terminological stability is required, while maintaining endonyms with brief explanations increases communicative effectiveness in experiential and cultural units. As teaching methodologies, corpus-based “learning by differentiation”, purposeful management of translanguaging, and audience-appropriate register modeling are proposed. When training guide interpreters, "living" bilingual or trilingual glossaries, scripted assessments, and rubrics based on collocational indicators are recommended.

В данной диссертации исследуется семантическое поле туристической лексики с концептуальной и дискурсивной точек зрения и предлагаются стратегии эффективного обучения этим лексическим единицам. В лингвистическом ландшафте туризма сосуществуют нормативно-инфраструктурные термины, выражения, драматизирующие опыт и идентичность, а также оценочные единицы, специфичные для брендинга; они часто используются в метафорическом, культурно окрашенном и многоязычном контексте. В исследовании были выявлены структурные слои лексического поля посредством профилей коллокаций, фрейм-семантического анализа и практических упражнений на основе сценариев, построенных на педагогическом корпусе узбекского, русского и английского языков. Результаты показывают, что стандартизированные эквиваленты и обратный перевод важны в областях, где требуется терминологическая стабильность, в то время как сохранение эндонимов с краткими пояснениями повышает коммуникативную эффективность в единицах, связанных с опытом и культурой. В качестве методик обучения предлагаются корпусный подход «обучение путем дифференциации», целенаправленное управление транслингвизмом и моделирование регистра, соответствующего аудитории. При обучении переводчиков-гидов рекомендуется использовать «живые» двуязычные или трехъязычные глоссарии, готовые оценочные задания и критерии оценки, основанные на показателях сочетаемости слов.

Ключевые слова

tourism lexiconsemantic fieldcorpus linguisticscollocationtranslanguagingterminological standardizationtour guidediscourse pragmatics.лексикон туризмасемантическое полекорпусная лингвистикаколлокациятранслингвизмтерминологическая стандартизацияэкскурсоводдискурсивная прагматика.turizm leksikasisemantik maydonkorpus lingvistikakollokatsiyatranslanguagingterminologik standartlashtirishgid-tarjimondiskurs pragmatikasi.

Как цитировать

o‘g‘li, Akbarov Alisher Axmadjon (2025). TURIZM LEKSIKASINING SEMANTIK MAYDONI VA ULARNI O‘QITISH STRATEGIYALARI. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(1), 1113–1116.

Идентификатор
https://rf-library.uz/article/334f9e837f3d/turizm-leksikasining-semantik-maydoni-va-ularni-oqitish-strategiyalari
Лицензия
Copyright (c) 2025 Research Focus International Scientific Journal
Издатель
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Добавлено в репозиторий
2026-08-07