Research Focus Library RepositoryОткрытый научный репозиторий
ARTICLE 2025 Vol 1 · No 1 UZ 2b6f53f3585b

XIII ASR BOSHLARIDA AXSIKENT SHAHRINING MUDOFAA DEVORI: QURILISH USULLARI VA AHAMIYATI.

THE DEFENSE PERIOD OF AKSIKENT CITY IN THE EARLY 13TH CENTURY: CONSTRUCTION TECHNIQUES AND SIGNIFICANCE | ОБОРОННЫЙ ПЕРИОД ГОРОДА АКСИКЕНТ В НАЧАЛЕ XIII ВЕКА: СТРОИТЕЛЬНЫЕ МЕТОДЫ И ЗНАЧЕНИЕ.

  • Arslanov Bahodir O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi huzuridagi Milliy arxeologiya markazi tayanch doktoranti

Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(1), 65–71

Аннотация

Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysining yirik shaharlari qatoriga kirgan Axsiqent (Axsikat) shahrining ichki shahristonini o‘rab olgan mudofaa devori tahlil qilinadi. Tadqiqotda qadimgi davrlardan XIII asrning birinchi choragigacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida shaharning qudratli mudofaa inshootlari rivojlanish jarayonlari, har bir bosqichdagi devorlarning me’moriy xususiyatlari, qurilish texnologiyalari va qo‘llanilgan materiallar haqidagi ma’lumotlar taqdim etilgan.
Shuningdek, turli davrlarda mudofaa devorlarini qurishga ta’sir ko‘rsatgan iqtisodiy, siyosiy va harbiy omillar ham tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor XIII asrning birinchi choragida qurilgan ichki shahriston devorini barpo etish sabablari, uning konstruktiv yechimlari, siyosiy va harbiy ahamiyatiga qaratilgan. Maqolada XVIII–XIX-sonli obyektlarda olib borilgan arxeologik qazishmalar natijasida aniqlangan ushbu mudofaa devorining me’moriy xususiyatlari yoritib beriladi.
Bundan tashqari, devorning saqlanish darajasi va davriy mansubligini aniqlashga yordam beruvchi arxeologik topilmalar, xususan, keramika buyumlari haqidagi ma’lumotlar ham keltirilgan. Shahar rivojiga devorlar qurilishining ta’siri, ularning aholining xavfsizligini ta’minlashdagi roli hamda o‘sha davr shaharsozlik jarayonlari bilan bog‘liqligi ham tahlil qilinadi.

This article analyzes the defensive wall surrounding the inner citadel (shahristan) of Axsikent (Axsikat), one of the major historical cities of the Fergana Valley. The study covers the period from ancient times to the first quarter of the 13th century, focusing on the development stages of the city's powerful defensive structures. It presents information on the architectural features of the walls at each stage, construction techniques, and materials used. The research also examines the economic, political, and military factors that influenced the construction of the walls during different periods. Particular attention is given to the inner citadel wall built in the early 13th century, analyzing the reasons for its construction, its structural solutions, and its political and military significance. The architectural characteristics of this wall, identified during archaeological excavations at sites XVIII–XIX, are discussed in detail. Additionally, archaeological findings, especially ceramic artifacts, which help determine the preservation level and chronological attribution of the wall, are included. The article also explores the impact of wall construction on urban development, its role in ensuring the population’s security, and its connection with urban planning processes of the period.

В данной статье анализируется оборонительная стена, окружавшая внутренний шахристан (цитадель) города Ахсикент (Ахсикат), одного из крупнейших исторических городов Ферганской долины. Исследование охватывает период от древнейших времён до первой четверти XIII века, с акцентом на этапы развития мощных оборонительных сооружений города. В работе представлена информация об архитектурных особенностях стен на каждом этапе, о строительных технологиях и применяемых материалах. Также рассматриваются экономические, политические и военные факторы, повлиявшие на строительство стен в различные периоды. Особое внимание уделяется стене внутреннего шахристана, возведённой в начале XIII века, анализируются причины её строительства, конструктивные решения, а также политическое и военное значение. Архитектурные особенности этой стены подробно рассматриваются на основе археологических раскопок, проведённых на объектах XVIII–XIX. Дополнительно приводятся археологические находки, в частности керамические изделия, способствующие определению степени сохранности и хронологической принадлежности стены. В статье также исследуется влияние строительства стен на развитие города, их роль в обеспечении безопасности населения и связь с градостроительными процессами того времени.

Ключевые слова

AxsikentQarakhanidsKhwarazmshahscitydefensive wallpakhsa (rammed earth)mudbrickbricklaying technique.АхсикентКараханидыХорезмшахигородоборонительная стенапахсасырцовый кирпичтехника кирпичной кладки.AxsikentQoraxoniylarXorazmshohlarshaharmudofaa devoripaxsaxom g‘ishtg‘isht terish texnikasi.

Как цитировать

Bahodir, Arslanov (2025). XIII ASR BOSHLARIDA AXSIKENT SHAHRINING MUDOFAA DEVORI: QURILISH USULLARI VA AHAMIYATI.. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(1), 65–71.

Идентификатор
https://rf-library.uz/article/2b6f53f3585b/xiii-asr-boshlarida-axsikent-shahrining-mudofaa-devori-qurilish-usullari-va
Лицензия
Copyright (c) 2025 Research Focus International Scientific Journal
Издатель
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Добавлено в репозиторий
2026-08-07