Research Focus Library RepositoryОткрытый научный репозиторий
ARTICLE 2026 Vol 1 · No 7 UZ 0052f4a3002d

Scientific rationale for integrated management of the Zarafshan River water resources and water-saving irrigation technologies

Научное обоснование интегрированного управления водными ресурсами реки Зарафшан и водосберегающих технологий орошения | Zarafshon daryosi suv resurslarini integrallashgan boshqarish va suv tejamkor sug‘orish texnologiyalarini ilmiy asoslash

Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7)

Аннотация

The article analyses topical issues of the efficient and environmentally sustainable use of the water resources of the Zarafshan River. The study focuses on the need to consider, within a single system of water resources management, not only the quantity of water but also its quality indicators, the degree of mineralization, collector-drainage and return water, agricultural water demand and water-saving irrigation technologies. Existing studies indicate deteriorating water quality and increasing mineralization in the lower reaches of the Zarafshan River, as well as changes in the volume and salt load of collector-drainage water. On this basis, improving the mechanism of integrated water resources management is substantiated as an important way of reducing the negative consequences associated with water scarcity, deteriorating water quality and declining irrigation efficiency. The article proposes a concept for assessing water quantity, water quality, return water, irrigation technology and water productivity within a single management system.

В статье проанализированы актуальные вопросы эффективного и экологически устойчивого использования водных ресурсов реки Зарафшан. Основное внимание в исследовании уделено необходимости учитывать в управлении водными ресурсами в единой системе, наряду с количеством воды, её качественные показатели, степень минерализации, коллекторно-дренажные и возвратные воды, водопотребность сельского хозяйства и водосберегающие технологии орошения. Имеющиеся научные исследования свидетельствуют об ухудшении качества воды и росте минерализации в низовьях реки Зарафшан, а также об изменении объёма и солевой нагрузки коллекторно-дренажных вод. На этой основе совершенствование механизма интегрированного управления водными ресурсами обосновывается как важное направление снижения негативных последствий, связанных с дефицитом воды, ухудшением её качества и снижением эффективности орошения. В статье предложена концепция оценки количества и качества воды, возвратных вод, технологии орошения и продуктивности воды в единой системе управления.

Maqolada Zarafshon daryosi suv resurslaridan samarali va ekologik barqaror foydalanishning dolzarb masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy e’tibori suv resurslarini boshqarishda suv miqdori bilan bir qatorda uning sifat ko‘rsatkichlari, mineralizatsiya darajasi, kollektor-drenaj va qaytma suvlar, qishloq xo‘jaligining suv talabi hamda suv tejamkor sug‘orish texnologiyalarini yagona tizimda hisobga olish zaruratiga qaratilgan. Mavjud ilmiy tadqiqotlar Zarafshon daryosining quyi oqimida suv sifatining yomonlashuvi va mineralizatsiyaning ortishini, shuningdek, kollektor-drenaj suvlarining hajmi va tuz yuklamasi o‘zgarib borayotganini ko‘rsatmoqda. Shu asosda suv resurslarini integrallashgan boshqarish mexanizmini takomillashtirish suv tanqisligi, suv sifati yomonlashuvi va sug‘orish samaradorligining pasayishi bilan bog‘liq salbiy oqibatlarni kamaytirishning muhim yo‘nalishi sifatida asoslanadi. Maqolada suv miqdori, suv sifati, qaytma suvlar, sug‘orish texnologiyasi va suv mahsuldorligini yagona boshqaruv tizimida baholash konsepsiyasi taklif etilgan.

Ключевые слова

Zarafshon daryosisuv resurslariintegrallashgan boshqaruvsuv tejamkor sug‘orishmineralizatsiyakollektor-drenaj suvlarisuv mahsuldorligiekologik barqarorlikрека Зарафшанводные ресурсыинтегрированное управлениеводосберегающее орошениеминерализацияколлекторно-дренажные водыпродуктивность водыэкологическая устойчивостьZarafshan Riverwater resourcesintegrated managementwater-saving irrigationmineralizationcollector-drainage waterwater productivityenvironmental sustainability

Как цитировать

Inoyatov Ikrom Shakhrilloyevich; Иноятов Икром Шахриллоевич; Inoyatov Ikrom Shaxrilloyevich (2026). Scientific rationale for integrated management of the Zarafshan River water resources and water-saving irrigation technologies. Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 1(7). https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/1610019

Идентификатор
https://rf-library.uz/article/0052f4a3002d/scientific-rationale-for-integrated-management-of-the-zarafshan-river-water
DOI
10.66073/ReFocus-Conf/1610019
Лицензия
Copyright (c) 2026 Karakalpak Institute of Agriculture and Agrotechnologies; Authors
Издатель
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Добавлено в репозиторий
2026-11-03